نوشته‌ها

پنج آبشار مرتفع ایران

گردآوری: مسعود فرح بخش
سرزمین ایران به جهت جغرافیای خاص خود و احاطه شدن آن توسط رشته کوه های مختلف ، سرمنشا آبشار های کوچک و بزرگ زیادی است.
تا کنون برسی علمی دقیقی بر روی آبشارهای ایران انجام نگرفته است و حتی هنوز بر سر ارتفاع بسیاری از آبشارها اتفاق نظر وجود ندارد. تنها منبع موجود و قابل استناد برای آبشار های ایران کتاب “آبشار های ایران” نوشته مجید اسکندری از انتشارات ایرانشناسی است.
به طور کلی آبشار ها به لحاظ نوع ، سرعت ، حجم آب ، ارتفاع ، عرض و بسیاری از پارامترهای دیگر تقسیم بندی می شوند اما پارامتر ارتفاع آبشار مهم تر از سایر پارامتر ها می باشد ولی اندازه گیری ارتفاع دقیق اکثر آبشارهای ایران به جهت دور افتاده و صعب العبور بودن مسیرهای دسترسی به آنها کار بسیار دشواری می باشد و بایستی برای ارتفاع آنها از روش حدس و گمان و یا روش های تخمینی قدیمی استفاده کرد.
آبشارهای ایران به طور کلی در دو دسته دائمی و فصلی قرار می گیرند. بر اساس تحقیقات انجام شده تا تا سال ۱۳۹۰ تعداد آبشار دائمی ایران ۳۹۲ و تعداد آبشار های فصلی ایران در حدود ۳۰۰ آبشار است. آبشارهای دائمی ایران در تمام طول ساری جاری هستند اما حجم آب آنها با توجه به فصل و میزان بارش ها متغیر است.
با توجه به اینکه جنگل های غرب گیلان و همینطور مناطقی در سواد کوه و نقاط دورافتاده ای در زاگرس مستعد کشف آبشارهای مرتفع هستند و هر از چند گاهی آبشاری مرتفع در آن نقاط کشف می شود اما فعلا می توان بر روی ۵ آبشار دائمی مرتفع ایران اتفاق نظر داشت.
البته ارتفاع این ۵ آبشار به طور دقیق مشخص نیست و ارتفاع آنها به صورت تخمینی عنوان می شود
در ادامه پنج آبشار مرتفع دائمی در ایران معرفی می شود:

شماره یک
آبشار لاتون

Waterfall_Laton

آبشار لاتون ؛ یکی از پنج آبشار مرتفع ایران

آبشار لاتون در استان گیلان ، شهرستان آستارا ، بخش لوندویل و روستای کوته کومه قرار دارد.
از آبشار لاتون با ۱۰۵ متر ارتفاع در بسیاری از منابع بعنوان مرتفع ترین آبشار ایران یاد شده است.
فاصله از روستای کوته کومه تا آبشار لاتون ۶ کیلومتر است و با سه تا چهار ساعت کوهپیمایی می توان به پای آبشار رسید.

در تمام طول سال این آبشار جاریست گرچه حجم آب آن گاهی بسیار کم می شود.

شماره دو
آبشار سرنکوه

سرنکوه

آبشار سرانکوه ؛ یکی از پنج آبشار مرتفع ایران

آبشار سرنکوه یا سرانکوه در استان کرمان و در شهرستان جیرفت قرار دارد. سرانکوه آبشاری بسیار بلند در رشته کوه جبال بارز است.

ارتفاع این آبشار حدود ۱۰۰ متر تخمین زده می شود.

 

شماره سه
آبشار وروار

vorvar

آبشار وروار ؛ یکی از پنج آبشار مرتفع ایران

آبشار وروار (vorvar) از آبشارهای استان کرمان است که در شهرستان جیرفت قرار دارد و یکی از سه آبشار بلند ایران است که در رشته کوه جبال بارز قرار دارد. ارتفاع این آبشار بالای صد متر است.از روستای رودفرق مبدا صعود تا آبشار چهار ساعت راهپیمایی است. این روستا در ۷۰ کیلومتری جنوب شرقی جیرفت قرار دارد.
رشته کوه جبال بارز با طول ۲۵۰ کیلومتر، طولانی ترین رشته کوه در جنوب شرقی ایران است.

شماره چهار
آبشار پیران

آبشار_ریجاب_(پیران)

آبشار پیران ؛ یکی از پنج آبشار مرتفع ایران

آبشار پیران یا ریجاب در شهرستان سرپل ذهاب و استان کرمانشاه قرار دارد. منطقه پیران در ۱۰ کیلومتری شمال شرقی شهرستان سرپل ذهاب قرار دارد و آبشار آن پس از باغات روستا و در دره‌ای عریض واقع است. بدلیل ارتفاع بلند و دیوار مانند صخره‌ها صعود از آبشار غیرممکن است.
آبشار پیران در مجموع از سه آبشار پلکانی تشکیل شده که روی هم ارتفاعی بالاتر از ۱۵۰ متر دارند. اگر هر سه آبشار پلکانی را با هم در نظر بگیریم به احتما زیاد پیران مرتفع ترین آبشار ایران است اما ارتفاع آبشار اصلی یعنی پلکان دوم در حدود ۱۰۰ متر است

شماره پنج
آبشار شوی

Shevi

آبشار شوی ؛ یکی از پنج آبشار مرتفع ایران

آبشار شوی (shevi) یا تله زنگ در رشته کوه زاگرس و در منطقه سردشت در شهرستان دزفول واقع است.
این آبشار یکی از زیباترین آبشارهای ایران است که هر ساله تعداد بسیار زیادی مسافر ایرانی و خارجی جهت دیدن این آبشار به این نقطه سفر می کند.
آبشار شوی یکی از عریض ترین آبشار های ایران است. این آبشار به ارتفاع حدود ۱۰۰ متر در حدود ۴۰ متر عرض دارد

منبع:کتاب آبشارهای ایران ، نوشته مجید اسکندری ، انشارات ایرانشناسی

 

استفاده از مطلب فوق فقط با ذکر نام وبسایت “بام ایران ، ۵۶۱۰ متر” مجاز است

اولین صعودهای دماوند

نویسنده: مسعود فرح بخش

10339770_610890629006833_60442386461351937_n

قله دماوند از دشت آزو ، عکس از مسعود فرح بخش

آیا تاریخچه صعود به دماوند را می دانید؟
دماوند بلندترین کوه ایران همواره در فصول مختلف مورد توجه کوهنوردان می باشد و هرسال صعود های بسیاری بر روی آن انجام می شود. اما تاریخچه صعود به دماوند مربوط به چه زمانیست و اولین ها بر روی دماوند چه کسانی بودند؟بسیاری از ما می دانیم اولین صعود بر روی اورست توسط چه کسی انجام شد ، اما آیا می دانیم اولین صعود بر روی دماوند چه زمانی و توسط چه کسی انجام شد؟
یکی از قدیمی ترین تلاش های مستند بر روی دماوند به “ابودلف(Abu Dolaf)” جغرافی دان عرب مربوط می شود که در سال ۳۴۱ هجری قمری (بیش از هزار سال پیش) بخشی از دماوند را صعود کرد. ابودلف با اینکه به قله نرسید اما طبق گفته های وی چشمه ای بزرگی یافته که در اطراف آن گوگردهای سنگ شده موجود بود.
ناصر خسرو در سفرنامه خود درباره دماوند اینطور نوشته است: گویند بر سر دماوند چاهی است که نوشادر و کبریت (گوگرد) از آن گیرند. صاحب آثار “البلاد و اخبار العباد ” با نقل قولی دست دوم می‌گوید که عدّه‌ای از اهالی آن نواحی می‌گفته‌اند که در طی پنج روز و پنج شب به قلهٔ دماوند رسیده‌اند و قلهٔ آن را مسطح با مساحت صد جریب یافته‌اند گرچه از دور به مخروط می‌ماند.
تمامی این نوشته ها نشان دهنده این موضوع است که ظاهرا اولین صعود های دماوند مربوط به بیش از هزار سال قبل می باشند.
اما در حدود سال های ۱۷۹۳ تا ۱۷۹۸ اولین تلاش های اروپائیان بر روی دماوند انجام شد. “الیوی” یک استاد علوم طبیعی و اهل فرانسه بود که از سوی دولت فرانسه برای انجام ماموریت عازم ایران شد. او در سال ۱۷۹۸ اقدام به صعود دماوند کرد اما او هم موفق نشد خود را به قله برساند. او پس از بالا رفتن از حدود یک سوم کوه به تکه های سنگ های گوگردی برخورد کرده و اینطور نوشته: صخره های وحشتناک بزرگ سیاه آتشفشان به شکل ستون های منظم پنج ضلعی
اما اولین صعود مستند و موفق به کوه دماوند به سال ۱۸۳۷ مربوط می شود.تیلور تامسون اولین شخصی بود که به دماوند صعود کرد و اولین شب مانی بر روی قله را انجام داد.تامپسون از روی قله اقدام به جمع آوری گوگرد کرد ، البته صعود تامپسون با کمک ایرانیان انجام شد.
نخستین صعود مستند ایرانیان به قلۀ دماوند، درسال ۱۸۵۷ میلادی انجام شد که تیم سرهنگ محمد صادق‌خان قاجار، ارتفاع قله را ۶۶۱۳ ذرع تعیین کرد.
اولین شب مانی ایرانیان بر روی قله مربوط به گروه گروه ایرانی کربلایی اسدالله در بیش از ۱۳۰ سال پیش می باشد.
اولین تلاش زمستانی بر روی قله مربوط به “ژاک دمورگان” بود ، دمورگان نیز فرانسوی بود و برای انجام امور باستان شناسی از سوی دولت فرانسه عازم ایران شده بود. وی در زمستان سال ۱۸۸۹ توانست تا ارتفاع ۵۳۰۰ متری صعود کنید. تلاش دمورگان و ارتفاع صعود وی با توجه به تاریخ آن دارای اهمیت بسیار در تاریخ کوهنوردی می باشد.
با توجه به اینکه ظاهرا صعودهای موفق و غیر مستندی در بیش از هزار سال قبل به قله دماوند صورت گرفته این صعود ها از نظر تاریخچه کوهنوردی بسیار حائز اهمیت می باشند و همینطور صعودهایی که بین سال های ۱۸۳۷ تا پایان ۱۹۰۰ بر روی دماوند انجام شده هر یک دارای اهمیت بسیار زیاد می باشند.

800px-Damavand_summit

عکس قله دماوند از ایستگاه فضایی بین المللی ، عکس از ناسا

منابع:

ویکیپدیا ، سایت دماوندکوه ، سایت summitpost

 

استفاده از مطلب فوق فقط با ذکر نام وبسایت “بام ایران ، ۵۶۱۰ متر” مجاز است