نوشته‌ها

توصیه هایی برای شروع کوهنوردی


نویسنده: مسعود فرح بخش

کوهنوردی فعالیتی ورزشی – تفریحی است که در کل دنیا بسیار محبوب است. در این فعالیت شما با تکیه بر دو پای خود می توانید از دود و ازدحام شهر خارج شوید و از مناظر طبیعی لذت ببرید. کشور ایران نیز به دلیل داشتن رشته کوه های مختلف در سرتاسر مرزهای خود داری پتانسیل بسیار بالایی برای پرداختن به این فعالیت مفرح است. کوهنوردی فعالیتی است که تقریبا هرکسی با هر سطح توانایی می تواند انجام دهد، اگر علاقه به کوهنوردی دارید و هنوز آن را شروع نکرده اید و یا اگر در ابتدای راه هستید و یا دوستانی دارید که علاقمند به شروع کوهنوردی هستند، متن زیر می تواند برای داشتن یک برنامه کوهنوردی ایمن متناسب با شرایط شما کمک کننده باشد.

در ابتدا و برای شروع کوهنوردی باید سه سوال کلی را از خود بپرسید، پاسخ به این سه سوال به داشتن یک روز به یادماندنی در کوهستان کمک می کند

 

  1. با کی برم؟ (پیدا کردن شریک کوهنوردی)
  2. کجا برم؟ (پیدا کردن مسیر کوهنوردی)
  3. با چی برم؟ (تهیه وسایل کوهنوردی)

با کی برم؟

پیدا کردن شریک کوهنوردی(شخص یا گروه) شاید در ابتدا سخت به نظر برسد اما چندان سخت نیست. چندین راه برای پیدا کردن شریک کوهنوردی شما وجود دارد، اگر در اطرافتان کسی را می شناسید که کوهنوردی می کند از او بخواهید در ابتدا کار همراه شما باشد و یا شخص/گروه مناسب را به شما معرفی کند. اکثر کوهنوردان از انتقال تجربیات خود به دیگران خشنود می شوند پس در سوال پرسیدن خجالت نکشید.

اگر در بین اطرافیان خود کسی را نمی شناسید از شبکه های اجتماعی کمک بگیرید، به راحتی می توانید افراد کوهنورد را در این شبکه ها پیدا کنید و از آنها بخواهید شخص، گروه یا باشگاه کوهنوردی مناسب شما را معرفی کنند.

اگر این کار نیز نتیجه بخش نبود با جستجوی ساده در اینترنت، گروه ها و باشگاه های کوهنوردی شهر خود را پیدا کنید و با آنها تماس بگیرید. اکثر شهرها و شهرستان های ایران هیات کوهنوردی دارند که می توانید با جستجو در اینترنت آدرس و شماره آنها را پیدا کنید.

فراموش نکنید که کوهنوردی ذاتا ورزشی انفرادی نیست، اگرچه هستند افرادی که به شکل انفرادی کوهنوردی می کنند اما این کار به افراد تازه کار توصیه نمی شود. اگر تازه کار هستید از یکی از روش های بالا شریک کوهنوردی پیدا کنید و با او/آنها وارد کوهستان شوید اما بنابه هر دلیلی اگر تصمیم به کوهنوردی انفرادی گرفته اید این نکات را رعایت کنید:

  • شخصی را در جریان ریز برنامه خود قرار دهید(مسیر کوهنوردی، زمان شروع، اتمام و…)
  • مسیرهای کوتاه را انتخاب کنید
  • مسیرهای عمومی و پر تردد را انتخاب کنید
  • روزهای تعطیل و کمی شلوغ تر را انتخاب کنید
  • کارت شناسایی معتبر به همراه شماره یکی از بستگان درجه یک را جایی در دسترس درون وسایلتان بگذارید
  • اگر سابقه بیماری خاصی دارید نیز به شکل یادداشتی درون وسایل شخصی خود بگذارید

کجا برم؟

بعد از پیدا کردن شریک کوهنوردی نوبت به انتخاب مسیر کوهنوردی است، اما چگونه یک مسیر کوهنوردی متناسب با سطح توانایی خود انتخاب کنید؟

در کشور ما کتابچه های راهنما برای مسیرهای معروف کوهنوردی وجود ندارد، اگر خارج از ایران هستید به ویژه مثلا برای کوهنوردی در آلپ این کتابچه های راهنما را تهیه کنید و اطلاعات مربوط به مسیرهای مختلف را مطالعه کنید.

در اینترنت جستجو کنید و از وبسایت ها و وبلاگ های مختلف اطلاعات جمع آوری کنید. اطلاعات بسیاری از مسیرهای کوهنوردی نیز در قالب “گزارش برنامه” توسط افراد و یا گروه هایی که قبلا این مسیرها را طی کرده اند در اینترنت موجود است.

از افرادی که آنها را می شناسید و تجربه بیشتری دارند بخواهید که به شما چند مسیر را پیشنهاد دهند.

از مردم محلی اطلاعات بگیرید.

 

در نهایت بعد از جستجو، پرس وجو و تحقیق شما یک مسیر کوهنوردی را انتخاب می کنید. بعد از انتخاب یک مسیر باید نکات زیر را لحاظ کنید:

چقدر زمان در اختیار دارید؟ آیا کل روز در اختیار خودتان است یا فقط چند ساعت از روز زمان دارید؟

سطح آمادگی جسمانی شما چقدر است؟ با خودتان صادق باشید، چند ساعت در روز می توانید کوهنوردی کنید؟ آیا هدف شما از انتخاب مسیر به چالش کشیدن خودتان و توانایی هایتان است و یا فقط قصد لذت از مناظر طبیعی را دارید؟ اگر آمادگی بدنی کافی ندارید دلسرد نشوید، با تمرین و تکرار هر بدنی قوی تر و آماده تر می شود و  این آمادگی بدنی با ورزش های جانبی به راحتی قابل افزایش است.

در چه فصلی هستیم؟ این نکته بسیار مهم است چرا که کوهنوردی در زمستان با کوهنوردی در تابستان بسیار متفاوت است. بسیاری از مسیرهایی که در تابستان قابلیت تردد دارند، به دلایل مختلف در زمستان غیر قابل تردد هستند مثلا یک مسیر در تابستان خشک و قابل عبور است اما همان مسیر در زمستان خطر جدی ریزش بهمن دارد. از افراد آگاه قبل از حضور در مسیر در این مورد پرس و جو کنید.

چگونه به ابتدای مسیر برسیم و چگونه از انتهای مسیر بازگردیم؟ توجه کنید که ابتدا و انتهای برخی مسیرها ممکن است متفاوت باشد پس قبل از عزیمت این نکته را در نظر بگیرید و برای حمل و نقل خود برنامه ریزی کنید.

مسیری که انتخاب کرده ایم چقدر طول می کشد؟ از طریق اینترنت اطلاعات مسیر شامل مسافتی که باید طی کنید و ارتفاع مبدا و مقصد را پیدا کنید و از طریق فرمول زیر به شکل تخمینی زمان مورد نیاز برای کوهنوردی را محاسبه کنید(این یک روش تخمینی است و ممکن است در واقعیت باتوجه به شرایط بدنی، محیطی و… متفاوت باشد)

  • میانگین سرعت کوهنوردی(پیاده روی) در طبیعت ۴ کیلومتر بر ساعت است، با این سرعت و دانستن مسافتِ مسیر، زمان مورد نیاز را محاسبه کنید
  • بعد از محاسبه زمان مورد نیاز، ارتفاع مبدا و مقصد را اندازه بگیرید. به ازای هر ۳۰۰ متر افزایش ارتفاع ۳۰ دقیقه به زمان فوق اضافه کنید و زمان را مجدد محاسبه کنید
  • حال زمان تخمینی کوهنوردی را دارید، به ازای هر یک ساعت، ۱۵ دقیقه برای توقف جهت استراحت، عکاسی و… به زمان فوق اضافه کنید این زمان تخمینی کوهنوردی شما است
  • حال ۷۰% از زمان فوق را به این زمان اضافه کنید چرا که شما مسیری که طی کرده اید را باید برگردید
  • اگر کوله پشتی سنگین را حمل می کنید به زمان فوق ۲۰% دیگر نیز اضافه کنید

 

مثال: مسافت کوهنوردی برای رسیدن به قله توچال تهران از میدان سربند تا قله حدود ۱۰ کیلومتر است. ارتفاع میدان سربند حدود ۱۷۰۰ متر و ارتفاع قله حدود ۴۰۰۰ متر است(۲۳۰۰ متر اختلاف ارتفاع)

  • مسافت ۱۰ کیلومتری در حالت میانگین به ۲ ساعت و ۳۰ دقیقه زمان نیاز دارد
  • ۲۳۰۰ متر افزایش ارتفاع در حالت میانگین به ۳ ساعت و ۵۰ دقیقه زمان نیاز دارد
  • جمع دو زمان فوق ۶ ساعت و ۲۰ دقیقه است
  • حدود ۱ ساعت و ۳۰ دقیقه(۱۵ دقیقه به ازای هر یک ساعت) زمان برای توقف نیاز است
  • در نتیجه در حالت میانگین صعود به قله توچال(با کوله پشتی سبک) حدود ۷ ساعت و ۵۰ دقیقه زمان نیاز دارد یعنی اگر در ساعت ۵ صبح کوهنوردی را شروع کنیم حدود ساعت ۱۳ بر روی قله خواهیم بود، حال ۷۰% زمان فوق را نیز محاسبه کنید که باید صرف بازگشت از کوه شود(البته در مورد توچال در برخی موارد امکان بازگشت با تله کابین وجود دارد)

(توجه کنید این تخمین زمان برای شرایط غیر زمستانی و در هوای عادی می باشد و در شرایط سخت محیطی این فرمول کاربرد ندارد)

با چی برم؟

در ابتدای کار شما نیاز به تجهیزات زیاد و گران قیمت ندارید اما جهت آسایش و رفاه خود و ایمنی در کوهنوردی تعدادی وسایل به همراه چند نکته مورد نیاز است

  • یکی از مهمترین چیزهایی که باید یاد بگیرید دانستن فن مسیریابی است، راه هایی زیادی در این زمینه وجود دارد و دوره ها و کلاس های مختلفی موجود است، لوازمی از قبیل gps دستی، قطب نما و تلفن همراه نیز به شما کمک می کنند به شرط اینکه دانش استفاده از آنها را یاد بگیرید.
  • لوازم محافظت از پوست و آفتاب یعنی کرم ضدآفتاب و کلاه آفتابی را همواره همراه داشته باشید
  • عینک آفتابی مناسب را همیشه همراه داشته باشید
  • حتی اگر کوهنوردی شما قرار است چند ساعت به طول بکشد وسیله روشنایی مانند چراغ قوه و یا چراغ پیشانی را با خود داشته باشد چرا که به هر دلیلی ممکن است برنامه شما به درازا بکشد
  • درون کوله پشتی خود وسایل ساده ای مانند نخ و سوزن، بند کفش اضافی، چسب و لوازمی جهت تعمیرات وسایل خود همراه داشته باشید
  • بدون شک مهمترین وسیله یک کوهنورد، کفش است. اگر مسیری که انتخاب کرده اید دارای موانع متعدد، سنگلاخ و پستی و بلندی است از کفش ساقدار استفاده کنید، اگر مسیر بیشتر هموار است می توانید از کفش های بدون ساق نیز استفاده کنید. کفش های کوهنوردی باید ضدآب باشند و از طرفی دارای خاصیت تنفسی باشند یعنی آب از بیرون وارد کفش نمی شود و هوا از درون می تواند از کفش خارج شود.
  • انتخاب پوشاک مناسب تا حد خیلی زیادی به فصلی که کوهنوردی می کنید بستگی دارد اما به این نکته توجه کنید که پوشاک نخی در کوهنوردی کاربرد ندارند چرا که اینها سریع خیس می شوند و دیر خشک می شوند. جنس بر پایه پلی استر برای لباس هایی که مستقیم با پوست شما در تماس است(شورت، سینه بند، جوراب، شلوار و پیراهن لایه اول چسبان) انتخاب بهتری است. این پوشاک پلی استری بعد از عرق کردن و خیس شدن خیلی زود خشک می شوند. شورت هایی که انتخاب می کنید(مردانه و زنانه) از جنس پلی استر ورزشی باشد و لگ دار(پاچه  دار)
  • همواره یک لایه ضدآب مانند پانچو در وسایلتان داشته باشید چرا که همیشه ممکن است در کوهستان هوا تغییر کنید. اگر از قبل می دانید در منطقه بارندگی است، یک دست لباس کامل شامل پیراهن، شلوار و جوراب اضافی در وسایلتان داشته باشید.
  • در فصول سرد نیز پوشاک بیشتری باید داشته باشید از جمله کلاه و دستکش گرم و همینطور کاپشن پر که عایق حرارتی برای حفظ گرمای بدنتان است
  • در طول مسیر کوهنوردی شما احتیاج به یک کوله پشتی دارید تا لوازمتان را درون آن بگذارید. برای یک کوهنوردی روزانه کوله پشتی با حجم ۱۵ لیتر تا ۲۰ لیتر کفایت می کند(این حجم برای گذاشتن آب و تنقلات و… کافی است). همین کوهنوردی اگر در فصل زمستان باشد شما احتیاج به یک کوله پشتی تا حجم ۳۰ لیتر دارید. برای سفر چند روزه نیز شما نیاز به یک کوله پشتی در حجم بین ۴۰ لیتر تا ۶۰ لیتر دارید و با توجه به سفرهای خاص کوله هایی با حجم بیش از ۶۰ لیتر نیز کاربرد دارند
  • غذا و آب نیز یکی از مهمترین لوازمی است که باید همراهتان باشد. شما در طول مسیر کوهنوردی نمی توانید پیتزای آماده تهیه کنید و امکان خوردن کله پاچه نیز نیست! پس از قبل باید برای غذای خود برنامه ریزی کنید. به طور میانگین در حین کوهنوردی متوسط بین ۲۰۰ کالری تا ۳۰۰ کالری نیاز است، آب نیز برای هر ساعت نیم لیتر مورد نیاز است. البته میزان آب با توجه به شرایط بدن و فصل متفاوت است. این طبیعی است که در هوای گرم و شرجی آب بیشتری مصرف می شود اما به طور کل اگر مصرف آب شما بالا است دقت کنید که در برخی مسیرها چشمه وجود دارد و امکان تهیه آب در چشمه ها وجود دارد. همینطور داشتن یک فیلتر تصفیه آب همراه، به تهیه آب سالم شما بسیار کمک خواهد کرد.
  • برای غذا شما باید از خوراکی های مقوی و کم حجم استفاده کنید، میوه های خشک و مغزها انتخاب خوبی هستند. لاغرترین افراد در بدنشان ذخیره لازم از چربی را دارند اما ذخیره قند در بدن محدود است. تغذیه شما مبتنی بر مواد قندی باشد و سپس موارد پروتئینی. دقت کنید که خوردن غذاهای چرب سبب می شود که خون رسانی از عضلات، جهت هضم غذا به معده برود و احساس سنگینی در پاها و عضلات رخ می دهد پس تا حد امکان از مصرف غذاهای چرب در کوهنوردی خودداری کنید
  • کیف کمک های اولیه وسیله ای نیست که در هر روز از کوهنوردی از آن استفاده کنید اما در زمان لزوم به اهمیت و حیاتی بودن آن پی می برید. همیشه کیف کمک های اولیه را همراهتان داشته باشید و فنون مربوط به کمک های اولیه را یاد بگیرید
  • دستشویی کردن در فضای باز برای یک عده کابوس است اما نگران نباشید، بعد از مدتی این کار برایتان عادی می شود. برای دستشویی کردن حداقل ۶۰ متر دورتر از منابع آب مثل رودخانه، چشمه و… بروید. برای مدوفوع کردن زمین را به عمق حدود ۲۰ سانتیمتر و عرض حدود ۱۵ سانتیمتر بکنید(چاله گربه) و درون این چاله مدوفوع کنید و دستمال کاغذی را نیز بعد از استفاده در چاله بگذارید و آن را پر کنید

  • خانم ها زمانی که پریود هستند نیز با رعایت مواردی در صورتیکه از لحاظ جسمی این توانایی را در خود می بینند می توانند کوهنوردی کنند. مقالات زیادی وجود دارد که کوهنوردی معمولی و فعالیت ورزشی در فضای باز به کاهش دردهای ناشی از پریود بودن کمک می کند. دقت کنید که بسیاری از ورزشکاران استفاده از کاپ های قاعدگی چندبار مصرف را در کوهنوردی ترجیح می دهند. برای این منظور مقاله کوهنوردی در دوران پریودی را بخوانید(کلیک کنید)
  • دیگران را به ریز جزئیات از محلی که قصد کوهنوردی در آن دارید مطلع کنید و هرگز در لحظه آخر مسیری را که از قبل برای آن برنامه ریزی کرده اید را عوض نکنید
  • در داخل کشور در مواقع ضروری و نیاز به امداد با تلفن سه رقمی ۱۱۲ مربوط به هلال احمر تماس بگیرید.
  • به دیگران احترام بگذارید، با صدای بلند به موسیقی گوش ندهید و حریم شخصی دیگران را حفظ کنید
  • در طبیعت از هندزفری استفاده نکنید و همواره به گوش باشید تا اگر خطری شما را تهدید کرد بتوانید در فرصت مناسب بهترین تصمیم را بگیرید
  • ردی از خود بر جای نگذارید، تمام زباله تولیدی را از کوه خارج کنید، تا حد امکان آتش روشن نکنید، از مسیرهای پاکوب تردد کنید و چیزی را بعنوان یادگاری از طبیعت بر ندارید. در این باره بیشتر بخوانید(کلیک کنید)
  • فدراسیون کوهنوردی ایران دوره ای تحت عنوان کارآموزی کوهپیمایی برگزار می کند، این دوره توسط باشگاه های کوهنوردی در سرتاسر ایران توسط مدرسین تدریس می شود. گذراندن این دوره سه روزه می تواند بسیار مفید باشد

 

“استفاده از مطلب فوق فقط با ذکر نام و لینک وبسایت بام ایران مجاز است”

روش مسئولانه روشن کردن آتش در طبیعت


نویسنده: مسعود فرح بخش

آتش سوزی یکی از رخدادهای رایج در اکوسیستم جنگلی است. در این مکان­ ها چوب و گیاه به حد کافی موجود است و آتش به راحتی بزرگ و غیرقابل کنترل می ­شود. آتش سوزی ­های گسترده به دو دلیل طبیعی(صاعقه) و غیرطبیعی(توسط عوامل انسانی) به وقوع می ­پیوندد. آتش چه به شکل کوچک و کنترل شده و چه به شکل بزرگ و غیر قابل کنترل باعث تخریب ­های جبران ناپذیر به محیط زیست می ­شود. شاید برای همه جمع شدن دور آتش لذت بخش باشد اما وقتی بدانیم که این آتش در حال حاضر بیش از آنکه زندگی بخش باشد از بین برنده زندگی است شاید در این کارمان تجدید نظر کنیم. آتش به شکل گسترده و بزرگ در عرض چند روز و چند ساعت به طور کل یک اکوسیستم را نابود می کند، تنوع زیستی را به مرز انقراض می کشاند و صدمات غیر قابل بازگشتی وارد می­ کند، اما این حریق­های گسترده در بیش از ۹۹% مواقع از آتش ­های کوچک و کنترل شده ما ایجاد می­ شود. اما همین آتش کوچک جز این که پتانسیل تبدیل به یک فاجعه زیست محیطی را دارد دیگر چه معایبی برای محیط زیست دارد؟

آتش باعث تغییر در خصوصیات شیمیایی خاک می ­شود. همه خاک ­ها دارای یک سطح پوششی از مواد آلی درون خود هستند که برای پایداری یک اکوسیستم بسیار حائز اهمیت است. این لایه ذخیره­گاه عناصر غذایی برای همه موجودات است. یک آتش با دمای ۴۵۰ درجه به مدت ۲ ساعت یا به دمای ۵۰۰ درجه به مدت فقط نیم ساعت می­ تواند تا ۹۰% این لایه پوشیده از مواد آلی را از بین ببرد. آتش با سوزاندن لاشبرگ­ ها، خشک دارها(درختان خشک شده)، کنده های درخت و سایر مواد کف جنکل باعث پر شدن خلل فرج داخل خاک می ­شود و میزان نفوذ پذیری خاک در مقابل روان آب­های سطحی تا درصد زیادی کاهش پیدا می­کند. از طرفی درون خاک تعداد زیادی از جانداران شامل میکرو ارگانیسم­ ها و بی مهرگان زندگی می­ کنند که وجودشان برای پایداری اکوسیستم، تجزیه عناصر روی خاک و در نتیجه حاصلخیزی خاک ضروری است. در واقع این موجودات یک شبکه پیچیده  غذایی را تشکیل می ­دهند که فرایند تجزیه مواد روی خاک به مواد معدنی که غذای خاک است را انجام می دهند. در نقطه ای که آتش افروخته می­شود تمامی این جانداران از بین می­روند

در نتیجه افروختن آتش لذتی است که توام با تخریب بی قید و شرط محیط زیست است. آتش افروختن در کشورهای پیشرفته در عرصه­های طبیعی فقط با اخذ مجوز و در نقاط از قبل مشخص شده قابل انجام است اما در کشور ما در هر نقطه و در هر لحظه و در هر شرایطی آتش روشن می­شود. بیاییم در رفتارمان با محیط زیست تجدید نظر کنیم، باور کنیم یک زمین بیشتر نداریم.

می توان با استفاده از انواع سرشعله های همراه و انواع سوخت های مناسب نیاز به برپایی آتش را کم کنیم

می توان با استفاده از پوشاک استاندارد روز کوهنوردی و طبیعت گردی نیاز به گرمای آتش نباشد

 

اما در صورتیکه لزوم به برپایی آتش بود با رعایت کردن چند نکته زیر می توانیم هم آتش را مدیریت کنیم و هم از اثرات مخرب آن بکاهیم

هرگز در پای سنگ های بزرگ، صخره ها، دیواره ها و در دهانه غارها آتش روشن نکنیم. دوده سیاه رنگ حاصل از آتش تا سالها در این نقاط باقی می ماند

از حلقه های آتشی که قبل تر ایجاد شده استفاده کنیم و حلقه آتش جدیدی اضافه نکنیم

 

قانون ۴ D برای روشن کردن آتش مسئولانه در طبیعت به کار ببرید

 از چوب های خشک و “مرده” روی زمین استفاده کنید  –Dead

 فقط از چوب هایی که “پایین” روی زمین افتاده استفاده کنید –Down

 فقط از چوب هایی که “دور” از محل کمپ است استفاده کنید –Distant

 فقط از چوب های “نازک” نهایتا اندازه ساعد دستتان استفاده کنید –Dinky

“استفاده از این مطلب فقط با ذکر نام و لینک وبسایت بام ایران مجاز است”

ویژگی یک اکوکمپ

نویسنده: مسعود فرح بخش

با توجه به افزایش علم و آگاهی عمومی در جامعه چند سالی است که بحث های حفاظت از محیط زیست نیز در بین عموم مردم مطرح می شود. با گسترش طبیعت گردی یا اکوتوریسم در بین مردم و لزوم ساخت و تجهیز زیر ساخت های گردشگری عبارت توسعه پایدار نیز به ادبیات گردشگری و محیط زیست وارد شده است. عبارت توسعه پایدار اولین بار در دهه ۸۰ میلادی توسط سازمان جهانی حفاظت از طبیعت (IUCN) مطرح شد؛ توسعه پایدار به عبارت ساده یعنی ایجاد یک تعادل بین توسعه و حفظ محیط زیست.
از این رو چند سال بعد ایده ساخت و ایجاد اکوکمپ ها و اکولوژها به عنوان یکی از راه های رسیدن به توسعه پایدار مطرح شد. اکولوژها اقامت گاه های دائمی کاملا سازگار با محیط زیست هستند که در مناطق طبیعی ایجاد می شوند و اکوکمپ ها نمونه مشابه اکولوژها هستند با این تفاوت که در فصل هایی از سال از منطقه جمع آوری می شوند به عنوان مثال اکوکمپ های کویری باید در فصل تابستان جمع آوری شوند و محیط فرصت بازسازی پیدا کند و اکوکمپ های کوهستانی نیز در فصل زمستان
ایده ایجاد اکوکمپ ها و اکولوژها ایده جدیدی نیست اما نحوه مدیریت و نحوه اجرای این پروژه ها بسیار حائز اهمیت است.
اما یک اکوکمپ چیست و چه ویژگی هایی باید داشته باشد؟
اکوکمپ یک اقامتگاه موقت در مناطق بکر طبیعی است که باید کاملا سازگار با محیط زیست باشد، سازگاری با محیط زیست یک عبارت کیفی و سلیقه ای نیست که هرشخصی با توجه به سلیقه، دانش و آموخته های خود آن را انجام دهد و سپس ادعا کند کاملا سازگار با محیط زیست رفتار کرده است بلکه چهارچوب مشخصی دارد. اکوکمپ ها در دنیا باید تعدادی از استانداردهای بین المللی را دارا باشند برای مثال استاندارد Iso 9000 که یک استاندارد مدیریت کیفیت است، استاندارد Iso 14000 که یک استاندارد مدیریت محیطی است و استاندارد Iso 14001 که یک استاندارد محیط زیستی است. این استانداردها یک چهارچوب فعالیتی مشخص برای یک اکوکمپ ترسیم می کند و عمل به آنها می تواند باعث شود که یک کمپ موقت به یک اکوکمپ سازگار با محیط زیست تبدیل شود. متاسفانه در کشور ما بیشتر گروه ها و ارگان ها زمانی که تصمیم به انجام فعالیت محیط زیستی می گیرند اولین و تنها کاری که انجام می دهند جمع آوری زباله ها است ولی درواقع این اولین، ساده ترین و بدیهی ترین چیزی است که می توان پیاده کرد!
برخی از ویژگی هایی که بر طبق استاندادهای بالا اکوکمپ ها ملزم به رعایت آن هستند عبارتند از:

– طراحی اکوکمپ ها باید به گونه ای باشد که کاملا سازگار با محیط اطراف باشد و کمترین میزان تولید دی اکسید کربن را داشته باشد

– اکوکمپ ها از انرژی های تجدید پذیر استفاده می کنند، انرژی خورشید و انرژی باد از موارد کاملا مناسب برای استفاده هستند، یک اکوکمپ برای تهیه انرژی خود به هیچ وجه از سوخت های نفتی استفاده نمی کند

– اکوکمپ ها به پوشش گیاهی و محیط اطراف آسیبی وارد نمی کنند، عموم اکوکمپ ها دارای مسیرهای گذر مشخص هستند تا کمترین آسیب به خاک و پوشش گیاهی وارد شود

– اکوکمپ ها کاملا منطبق با فضای اطراف هستند و با موادی که همرنگ محیط اطراف هستند برپا می شوند تا کمترین آسیب را به پوشش جانوری اطراف وارد کنند

– اکوکمپ ها بر استفاده از نیروی کار از جوامع محلی تاکید دارند و از این جهت باعث ایجاد اشتغال در جامعه محلی می شوند

– اکوکمپ ها کمترین میزان زباله را باید تولید کنند، ظروف یکبار مصرف در آنها استفاده نمی شود و زباله ها از همان ابتدا تفکیک می شود و سپس وارد چرخه بازیافت می شوند

– اکوکمپ ها از مواد شوینده طبیعی و سازگار با محیط زیست استفاده می کنند، معمولا آب مورد استفاده در اکوکمپ ها بعد از یکبار استفاده مجدد به قصد استفاده های دیگر به چرخه باز می گردد

– اکوکمپ ها از توالت های خشک بهره می برند، فضولات انسانی بعد از هربار دفع توسط خاک اره پوشیده می شوند و مخازن توالت ها بعد از پر شدن از محیط طبیعی خارج می شود و مخازن جدید جایگذاری می شود بنابراین هیچ اکوکمپی فضولات انسانی خود را در طبیعت جا نمی گذارد

و…

بنابراین اگر هر کمپ موقتی این شرایط را دارا بود می تواند نام “اکوکمپ” را یدک بکشد و در غیر این صورت صرفا یک کمپ موقت خواهد بود و نه چیزی بیشتر

عکس بالا: اکوکمپ ماترهورن در سوئیس که سه ماه در سال دایر می شود

 

 

“استفاده از مطلب فوق فقط با ذکر نام و لینک وبسایت بام ایران مجاز است”

 

محیط زیست کوهستان، مصرف گرایی و حضور انسان

نویسنده: مسعود فرح بخش

⁣روش منسوخ دامداری سنتی از عوامل تخریب گسترده محیط های طبیعی به ویژه مراتع بسیار ارزشمند در کوهستان است. یکی از آثار این تخریب ها که بخش بزرگی از آن به دلیل وجود تعداد بسیار زیاد و خارج از کنترل دام در این مراتع است، وقوع سیلاب های مخرب در نقاط کوهستانی است. سیلاب هایی که هر ساله تعدادشان در حال فزونی است و خسارت مالی و جانی بیشتری از خود بر جای می گذارند. حتی برخی سیلاب ها در ۴۰ سال اخیر در نقاطی گزارش شده که هرگز سابقه ای از وقوع سیلاب در طول تاریخ در آن نقاط ثبت نشده بود. اما چرا؟ جواب ساده است. مصرف گرایی بیش از حد ما ایرانیان ارتباطی مستقیم با این تخریب ها دارد پس تا زمانی که در ابتدا سبک زندگی خود را تغییر ندهیم، تا زمانی که بی حساب و کتاب مصرف کنیم و دور بریزیم حتی اگر پسماند این مصرف را به اصولی ترین شکل ممکن تفکیک کنیم، نمی توانیم خود را دوستدار و دغدغه مند محیط زیست بنامیم!

از اهمیت مراتع برای انسان می توان به موارد زیر اشاره کرد:
۱٫ جذب روان آب های سطحی و انتقال آنها به سفرهای آب زیر زمینی
۲٫ حفظ پویایی خاک و جلوگیری از فرسایش خاک و هجوم ریزگردها
۳٫ کنترل سیلاب ها و بهمن های مخرب با تثبیت خاک
۴٫ اکسیژن رسانی و تصفیه هوا
۵٫ حفظ زیبایی بصری کوهستان
و…
عمده ترین عوامل تخریب مراتع نیز توسط انسان است که شامل موارد زیر است:
۱٫ چرای بی رویه و بدون منطق دام
۲٫ لگد کوب کردن و گسترش پاکوب ها توسط کوهنوردان، دوچرخه سواران، موتورها و خودروها دو دفرانسیل که هر یک خود را مالک کوهستان می دانیم و بیحساب و کتاب در گروه های بزرگ بی وقفه و در هفته های متوالی از یک مسیر و در یک سری کوه محدود وارد می شویم.
۳٫ آتش سوزی ها یا حریق گسترده که در اغلب موارد عاملی انسانی دارند
اما آیا تخریب مراتع فقط به وجود دام و نیاز نامحدود انسان به گوشت قرمز محدود می شود؟ در انتها خدمت برخی دوستانی که خود را به خواب زدند هم باید عرض کنم که فرسایش خاک و نابودی مراتع نه فقط به دام بلکه به حضور انسان به اشکال مختلف هم مرتبط است. قطعا حضورهای خارج از کنترل، پشت سر هم، صعودهای سراسری و در تعداد بالا، صعودهای هرهفته از یک مسیر و در یک کوه، ورود بدون نظارت کوهنوردان و وسایل نقلیه و مواردی مشابه فرایند اینگونه تخریب ها را تسریع خواهد کرد.
این طناب را از هر سمتی دست بگیریم سر دیگر به خودمان متصل می شود، پس از خودمان شروع کنیم و برای حفظ کوهستان نیمه جان کشورمان کمی بیشتر فکر و مسئولانه تر رفتار کنیم

 

استفاده از مطلب فوق فقط با ذکر نام وبسایت “بام ایران ، ۵۶۱۰متر” مجاز است

حیات وحش ایران را حفظ کنیم

نویسنده: مسعود فرح بخش

حیوانات حاضر در حیات وحش، به محیط و زیستگاه اصلی خود تعلق دارند و در محیط های منزل قادر به زندگی نخواهند بود. سگ، گربه های خانگی و انواع پرنده های اهلی مانند قناری جز حیات وحش محسوب نمی شوند. گرچه خرید فروش آن ها و نوع نگهداری از آن ها تا حد زیادی به آموزش و مسئولیت پذیری احتیاج دارد.

خرید و فروش حیات وحش در همه ی نقاط دنیا کاری غیرقانونی و غیر انسانی است و منجر به تخریب های گسترده در طبیعت می شود.

امروزه حال حیات وحش ما چندان خوب نیست و گونه های زیادی در معرض خطر انقراض قرار گرفته اند. شناخت ما و مسئولیت پذیری مان نسبت به محیط اطراف می تواند باعث گسترش فرهنگ حفاظت شود. بنابراین به همه طبیعت دوستان توصیه می شود که جهت درک درست و رفتار منجر به حفاظت در ابتدای امر با مطالعه و تحقیق نسبت به محیط پیرامون آگاهی لازم را کسب کنیم.

از ۵ رده حیات وحش مهره دار در ایران ۱۹۴ گونه پستاندار، ۵۴۸ گونه پرنده، حدود ۱۸۰ گونه ماهی، ۲۲ گونه دوزیست و ۲۴۳ گونه خزنده زندگی می کنند.

اگر در این لیست بی مهره گانی مانند انواع کرم ها، سوسک ها، عقرب ها، پروانه ها و… را حساب کنیم تعداد حیات وحش موجود در ایران به رقم قابل توجهی می رسد که هر یک در جایگاه خود دارای اهمیت و ارزش است.

برای مثال تعداد کل گونه های پرنده ی قاره اروپا از تعداد گونه های پرنده موجود در ایران (۵۴۸ گونه) کمتر است. بزرگترین پستاندار جهان نهنگ آبی با ۱۳۰ تن وزن و کوچک ترین پستاندار جهان حشره خور کوتوله با ۲ گرم وزن درون کشور قابل رویت هستند.  بیش از ۴۰۰ گونه پروانه درون خاک ایران شناسایی شده است. پروانه ها در هر اکوسیستمی نشان دهنده سلامت و پویایی آن اکوسیستم هستند. در کوهی مانند توچال که شاید این روزها به دلیل خیل عظیم جمعیت کمتر از حیات وحش خبری باشد در طول روزهای مختلف سال از نقاط کوهپایه تا قله می توان بیش از ۱۰۰ گونه مختلف پروانه را مشاهده کرد. بنابراین همه طبیعت گردان ملزم به شناخت و رعایت اصول لازم برای حفظ و بقای این جانداران ارزشمند و این همسایگان زیبای ما هستند. آلودگی هوا، آلودگی صوتی، آلودگی منابع آبی، به جا گذاشتن زباله و مواد غذایی در طبیعت، تخریب زیستگاه ها، خشکسالی، خرید و فروش غیر قانونی و شکار فقط بخشی از تهدیدات برای حیات وحش ایران هستند. حیات وحشی که در سال های اخیر دو گونه شیر و ببر به طور کامل در آن منقرض شده و بسیاری از گونه ها که بعضا انحصاری به درون خاک ایران هستند مانند سمندر امپراطور، یوز آسیایی و افعی دماوندی از وضعیت خوبی برخوردار نیستند.

متاسفانه با افزایش مصرف گرایی و خودخواهی بشر گونه های مختلف خارپشت ها، سنجاب ها و برخی پرندگان شکاری و… به جای زندگی در زیستگاه طبیعی خود سر از مغازه های غیرقانونی فروش سر در می آورند که در نهایت یا می میرند یا به دلیل عدم توانایی در نگهداری در شرایط غیرکارشناسی در طبیعت رها می شوند که این نیز منجر به مرگ آن ها می شود. فروش برخی از گونه های غیربومی از حیات وحش کشورهای دیگر که به طور طبیعی در ایران وجود ندارد از معضل های جدی دیگر در این کار غیر انسانی است. این حیوانات نیز اغلب بعد از مدتی به سرنوشت مشابهی دچار می شوند. نمونه بارز این بی مسئولیتی بشر خرید و فروش راکون است. راکون ها که بومی آمریکای شمالی هستند از طریق نامشخصی سر از جنگل های شمال ایران در آورده اند و به دلیل غیر بومی بودن و عدم وجود دشمن طبیعی برای آن ها، به سرعت تعدادشان زیاد شده و به یک آفت جدی برای مزارع و همینطور دشمن جدی برای حیات وحش بومی ایران تبدیل شده اند.

حیات وحش فروشی نیست

از خرید حیوانات وحشی خودداری کنیم و در صورت مشاهده با اداره محیط زیست شهر یا تلفن ۱۵۴۰ تماس بگیریم

پس لطفا برای حفظ و بقای این همسایگان ارزشمندمان اول از همه اطلاعات و سپس حس مسئولیت پذیری خود را ارتقا دهیم تا در آینده با وجدانی آسوده از گذشته سخن بگوییم.

منبع: کتاب “اکوتوریسم، راهی برای گردشگری پایدار” تالیف افسانه احسانی

استفاده از مطلب فوق فقط با ذکر نام وبسایت “بام ایران ، ۵۶۱۰ متر” مجاز است

هفت اصل کوهنوردی مسئولانه

کوهنوردی مسئولانه - برنامه ریزی قبل از شروع صعود

 

کوهنوردی مسئولانه - حرکت از پاکوب و کمپ در سطوح مناسب

 

کوهنوردی مسئولانه - زباله های خود را مدیریت کنید

 

کوهنوردی مسئولانه - هرچیزی پیدا کردی سرجایش بگذار

 

کوهنوردی مسئولانه - اثرات آتش را به حداقل برسان

 

 

کوهنوردی مسئولانه - به حیات وحش احترام بگذار

کوهنوردی مسئولانه - به حقوق دیگران احترام بگذار

استفاده از مطلب فوق فقط با ذکر نام وبسایت “بام ایران ، ۵۶۱۰ متر” مجاز است

رفتار گردشگران در جوامع روستایی

نویسنده: مسعود فرح بخش

امروزه با صنعتی شدن شهرها و زندگی یکنواخت و روزمره مردم و همینطور با پیشرفت صنعت گردشگری شاهد این هستیم که بسیاری از مقاصد سفرها در جوامع کوچک روستایی خلاصه می شوند. حتی اگر قصد سفر به مناطق طببعی بکر و دور از دسترس مانند انواع سفرهای کوهنوردی و ماجراجویانه بود به ناچار باید از جوامع روستایی عبور کرد و برای مدتی در این مکان ها به همراه مردمانش سپری کرد.

در این بین هر روستایی در کشور بسته به شرایط اقلیمی و جغرافیایی خود دارای فرهنگ و رفتار خاص خود است که شناخت و درک آن برای هر گردشگری واجب و حیاتی است.

به دلیل عدم توجه گردشگران و عدم شناخت و آگاهی آنان از جوامع کوچک روستایی شاهد افزایش تنش بین مردم روستاها و گردشگران هستیم. در تایید این نکته می توان تعداد روستاهایی که درب ورودی خود را به روی گردشگران بسته اند را نام برد و اینکه تعداد این روستاها رو به گسترش است.

در واقع اگر تمام نکات از جانب گردشگران رعایت شود ، روستاها و روستائیان یکی از ذینفعان اصلی صنعت گردشگری خواهند بود ، اما چه می شود که روستاییان با بستن ورودی های روستاها عطای این موضوع را به لقایش می بخشند؟

بدون شک زمانی این امر صورت می گیرد که نسبت به فرهنگ و حقوق زندگی مردم بومی بی احترامی صورت گیرد ، برای جلوگیری از این موضوع در صنعت گردشگری کدهای اخلاقی – رفتاری تعیین می شود. این کد ها مجموعه ای از معیارهای اخلاقی و رفتاری هستند که رعایت آنها باعث کاهش اثرات منفی صنعت گردشگری به هر همه ذینفعان از جمله جوامع روستایی می شود.

بنابر این در ادامه بحث برخی از کدهای اخلاقی – رفتاری گردشگران نسبت به جوامع محلی عنوان می شود تا با رعایت آنها هم آثار منفی بر این جوامع و هم از تنش های بین گردشگر و مردم محلی کاسته شود:

کدهای اخلاقی – رفتاری گردشگران در جوامع محلی

– گردشگران باید این نکته را بپذیرند که جوامع روستایی کشورمان به دلایل مختلف بسیار مذهبی و پایبند به سنت های خود هستند. گردشگران باید در هنگام سفر به مناطق روستایی این عقیده روستاییان را در درجه اول کارهای خود قرار دهند و از گردش با پوشش نا مناسب و استفاده از لباس های خلاف عرف روستاییان دوری کنند.

این یکی از مهم ترین دلیل تنش های پیش آمده بین روستاییان و گردشگران است. با توجه به تحقیقات نگارنده ، حتی این موضوع باعث بروز بد رفتاری ها و سست شدن بنیان خانواده در بین خود روستاییان می شود و اثران زیانبار بسیاری را بین روستاییان در بلند مدت ایجاد خواهد کرد.

 

– اگر زمان رسیدنتان به محیط های روستایی در صبح زود و در شب هنگام بود با کمترین آلودگی صوتی به گردش خود ادامه دهید چرا که روستاییان در طول روز بسیار پر تلاش هستند و در زمان غیر کاری دوست دارند که بدون مزاحمتی استراحت کنند.

 

– اگر در روستا جشنی برپا بود حتما از محلی ها اجازه گرفته و سپس وارد جشن شوید.

 

– اگر رسم ، مذهب و فرهنگ آن روستا با باورهای شما مغایرت داشت هرگز با روستاییان درباره آن بحث نکنید و حتی هرگز نظرتان را در روستا علنی اعلام نکنید.

 

– هرگز به کودکان روستایی کمک مالی نکنید زیرا با این کار فرهنگ تکدی گری را  رواج می دهید.

 

– کمترین اثر را از خود در محیط به جای بگذارید طوری که بعد از خروج از روستا گویی هیچ وقت در آنجا نبودید.

 

– سعی کنید قبل از سفر به روستا از کسانی که قبلا به آنجا سفر کرده اند درباره فرهنگ ، رسوم ، محیط زیست و … اطلاعات کسب کنید.

 

– اقامت گاه های روستایی دارای امکانات محدودی هستند و با هتل ها و اقامت گاه های بزرگ قابل مقایسه نیستند. هرگز کمبود ها و کاستی ها را علنی به رخ میزبان نکشید.

 

– سعی کنید همواره با خرید صنایع دستی ، محصولات کشاورزی ، محصولات دامی و … از کسب و کارهای کوچک روستایی حمایت کنید.

 

– از خرید محصولاتی که از گیاهان و حیوانات در خطر انقراض هستند امتناع کنید

 

– برای افراد محلی که در طول سفر به شما لطف می کنند هدایایی را از قبل پیش بینی کنید.

 

– ازنوشتن یادگاری در مکان های روستاییان اجتناب کنید.

 

– از ورود به باغات و ملک های شخصی و استفاده بدون اجازه از محصولات کشاورزی دوری کنید.

 

– آرامش حیات وحش را به هم نزنید.

 

– زباله های خود را مدیریت کنید.

 

– هرگز به جانوران وحشی غذا ندهید این کار باعث تغییر در رژیم غذایی آنها می شود و بعد از خروج گردشگران باعث می شود آن جانور برای به دست آوردن آن غذا وارد محیط های روستایی شود و برای خود و یا روستاییان خطر ساز باشد.

 

– هرگز بدون اجازه از روستاییان به ویژه از زنان عکاسی نکنید.

 

– در روستا از خدماتی استفاده کنید که کمترین آسیب را برای محیط زیست داشته باشد.

 

برای اطلاعات بیشتر از کدهای اخلاقی در گردشگری اینجا کلیک کنید

استفاده از مطلب فوق فقط با ذکر نام وبسایت “بام ایران ، ۵۶۱۰ متر” مجاز است

جایزه کلنگ طلایی

نویسنده و مترجم: مسعود فرح بخش

جایزه کلنگ طلایی معتبرترین جایزه سالانه کوهنوردی است که از سال ۱۹۹۱ توسط مجله فرانسوی Montagnes و انجمن فرانسوی Le  groupe de haute montagne یا به اختصار GHM به کوهنوردانی که در سرتاسر دنیا برنامه های شاخص کوهنوردی انجام می دهند اهدا می شود.

 

انجمن فرانوسوی GHM با عضویت کوهنوردان فرانسوی و سایر کوهنوردان از سرتاسر دنیا به ارتقاء سطح فنی و کیفی برنامه های آنان کمک می کند. همینطور کوهنوردان سرتاسر دنیا می توانند با همدیگر آشنا شوند و از رزومه فعالیت هایشان آگاهی پیدا کنند.

 

نامزدهای جایزه کلنگ طلایی توسط GHM و Montagnes انتخاب می شوند و هر ساله مراسمی با حضور داوران ، برگزار کنندگان مراسم و کوهنوردان از سرتاسر دنیا در شهر شامونی فرانسه و کورمایور ایتالیا برگزار می شود و جایزه کلنگ طلایی که معتبرترین جایزه دنیای کوهنوردیست به منتخبین اهدا می شود.

 

کوهنوردانی که نامزد جایزه کلنگ طلایی می شوند نه تنها می بایستی یک برنامه خاص کوهنوردی در سطح جهانی را انجام دهند بلکه باید در اجرای برنامه های خود از موارد زیر نیز پیروی کنند:

استفاده از کمترین تجهیزات و در واقع شیوه آلپی و سبک بار بودن برنامه. طبق این اصل صعود ها باید با حداقل هزینه اقتصادی انجام شود. طناب های ثابت ، اکسیژن های مکل ، باربرها ، شرپاها و سایر عوامل انسانی می بایستی کمترین نقش را داشته باشد و یا به عبارتی نقشی نداشته باشد.

پایبند بودن به ارزش های اخلاقی ، احترام به جامعه محلی ، حفظ محیط زیست و اعتقاد به روح واقعی ورزش کوهنوردی می بایستی سر منشا برنامه ها قرار گرفته باشد.

مسیر و نوع برنامه می بایست خلاقانه باشد و انجام برنامه یک نوآوری در تاریخ کوهنوردی باشد.

در انتخاب نامزدها برای داوران نه تنها ارتفاع کوه چندان اهمیتی ندارد بلکه تکیه بر مهارت ، تجربه و دانش کوهنوردی بهمراه نوآوری ، خلاقیت و درجه سختی مسیر از اهمیت بسیار بالاتری برخوردار است.

بر طبق این اصل بسیاری از صعودهای کوهنوردان از مسیرهای عادی به مرتفع ترین قلل دنیا ، امروزه کاری بسیار عادی تلقی می شود و شامل هیچ یک از گزینه های بالا برای نامزدی در جایزه کلنگ طلایی نیست.

 

مراسم جایزه کلنگ طلایی برعکس سایر مراسم های ورزشی چندان رقابتی نیست و سرشار از احساسات است. داوران در برخی از سال ها جایزه کلنگ طلایی را به بیش از یک کوهنورد و یک برنامه اهدا کردند حتی در سال ۲۰۱۳ جایزه کلنگ طلایی در اقدامی بی سابقه به شش برنامه مختلف کوهنوردی اهدا شد.

 

اولین جایزه کلنگ طلایی در سال ۱۹۹۲ به دو کوهنوردی اهل اسلونی برای ۳۰۰۰ متر صعود از برج جنوبی کانجن چونگا رسید.

ازسال ۲۰۰۹ به جز جایزه اصلی کلنگ طلایی جایزه “یک عمر فعالیت کوهنوردی” نیز برای ادای احترام به کوهنوردان قدیمی و با تجربه به آنان اهدا می شود.

اولین کوهنوردی که جایزه یک عمر فعالیت کوهنوردی را کسب کرد ، والتر بوناتی کوهنورد ، ماجراجو و نویسنده ی ایتالیایی بود .

در سال ۲۰۱۰ جایزه یک عمر فعالیت کوهنوردی به رینهولد مسنر اهدا شد.

مارکو پریزل کوهنورد اسلونیایی با سه بار برنده شدن این جایزه رکورد دار می باشد. وی اولین جایزه کلنگ طلایی را در سال ۱۹۹۲ کسب کرد و همچنین در سال های  ۲۰۰۷ و ۲۰۱۴ برای بار دوم و سوم نیز این جایزه را تصاحب کرد.

اولی استک کوهنوردی توانمند سوئیسی نیز دو بار جایزه کلنگ طلایی را کسب کرده. وی در سال ۲۰۱۴ برای اولین صعود سولو و انفرادی رخ جنوبی آناپورنا و در سال ۲۰۰۹ برای اولین صعود آلپی رخ شمالی کوه  ۶۵۰۰ متری Tengkampoche در نپال این جایزه را کسب کرد.

در سال ۲۰۰۹ “کی تانیگوچی” کوهنوردی ژاپنی اولین زنی بود که جایزه کلنگ طلایی را کسب کرد.

جایزه کلنگ طلایی به دلیل تغییرات در سیستم داوری در سال ۲۰۰۸ برگزار نشد.

Logo Piolets d'or

لوگوی جایزه معتبر کلنگ طلایی

برداشت از:

https://en.wikipedia.org/wiki/Piolet_d%27Or

http://www.pioletsdor.net/index.php/en/

http://kouheghaf.blogspot.com/2016/03/blog-post_51.html

 

استفاده از مطلب فوق فقط با ذکر نام وبسایت “بام ایران ، ۵۶۱۰ متر” مجاز است