نوشته‌ها

قانون کلی در مواجهه با حیوانات در طبیعت؛ ترفند شست دست

قانون کلی در مواجهه با حیوانات در طبیعت

مسعود فرح بخش

خیلی از افراد همواره یک سوال کلی در ذهنشان است، اگر در طبیعت یک جانداری را دیدیم چه کار کنیم. یک قانون کلی برای این وجود دارد پس لطفا ادامه مطلب را بخوانید
معمولا از دیدگاه گردشگری جانداران پنج رده اصلی از مهره داران تلقی می شوند. در ایران تا کنون حداقل ۲۴۳ گونه خزنده، حداقل ۲۳ گونه دوزیست، حداقل ۱۸۰ گونه آبزی، حداقل ۵۴۸ گونه پرنده و حداقل ۱۹۴ پستاندار شناسایی شده است. با اینکه جمعیت جانداران در سالهای اخیر بسیار کم شده اما همیشه شانس دیدن آنها در طبیعت وجود دارد.

وقتی در طبیعت یک جانور را دیدیم فراموش نکنیم این ما هستیم که وارد قلمرو او شده ایم پس باید به حقوق این جانور احترام بگذاریم. در اکثر مواقع همه جانداران با دیدن انسان پا به فرار می گذارند اما به هر حال همیشه احتمال وقوع رفتارهای خارج از کنترل وجود دارد. یک قانون کلی برای اینکه هم گردشگران در امنیت باشند  و هم به جاندار احترام گذاشته شود وجود دارد و آن “ترفند انگشت شست” است. اگر در طبیعت با یک جاندار مواجه شدین انگشت شست دست را بالا بگیرید و دست را کامل کشیده و جلوی صورت بگیرید، با یک چشم از پشت انگشت شست جاندار را نگاه کنید. اگر تمام بدن جاندار پشت شست شما پنهان شد آنگاه هم فاصله شما ایمن است و هم به حقوق حیوان احترام گذاشته اید در غیر اینصورت تا رعایت فاصله مناسب عقب رفته و مجدد تست کنید. برای اینکه یک جانور(به خصوص بزرگ جثه) از مسیر خارج شود هنگام کوهنوردی و طبیعت گردی ۱ تا ۵ دقیقه توقف کنید
فراموش نکنید

هرگز به جانداران وحشی غذا ندهید
هرگز آنها را دنبال نکنید
هرگز آنها را در دست نگیرید یا بغل نکنید
هرگز نوزادان جانداران را به هوای تنها بودن از طبیعت خارج نکنید

طبیعت گردی با دانستن و انجام این ترفندهای ساده محیط زیستی چقدر شیرین تر می شود، اینطور نیست؟

 

 

“استفاده از مطلب فوق فقط با ذکر نام و لینک وبسایت بام ایران مجاز است”

 

آموزش کوهنوردی

حیات وحش ایران را حفظ کنیم

نویسنده: مسعود فرح بخش

حیوانات حاضر در حیات وحش، به محیط و زیستگاه اصلی خود تعلق دارند و در محیط های منزل قادر به زندگی نخواهند بود. سگ، گربه های خانگی و انواع پرنده های اهلی مانند قناری جز حیات وحش محسوب نمی شوند. گرچه خرید فروش آن ها و نوع نگهداری از آن ها تا حد زیادی به آموزش و مسئولیت پذیری احتیاج دارد.

خرید و فروش حیات وحش در همه ی نقاط دنیا کاری غیرقانونی و غیر انسانی است و منجر به تخریب های گسترده در طبیعت می شود.

امروزه حال حیات وحش ما چندان خوب نیست و گونه های زیادی در معرض خطر انقراض قرار گرفته اند. شناخت ما و مسئولیت پذیری مان نسبت به محیط اطراف می تواند باعث گسترش فرهنگ حفاظت شود. بنابراین به همه طبیعت دوستان توصیه می شود که جهت درک درست و رفتار منجر به حفاظت در ابتدای امر با مطالعه و تحقیق نسبت به محیط پیرامون آگاهی لازم را کسب کنیم.

از ۵ رده حیات وحش مهره دار در ایران ۱۹۴ گونه پستاندار، ۵۴۸ گونه پرنده، حدود ۱۸۰ گونه ماهی، ۲۲ گونه دوزیست و ۲۴۳ گونه خزنده زندگی می کنند.

اگر در این لیست بی مهره گانی مانند انواع کرم ها، سوسک ها، عقرب ها، پروانه ها و… را حساب کنیم تعداد حیات وحش موجود در ایران به رقم قابل توجهی می رسد که هر یک در جایگاه خود دارای اهمیت و ارزش است.

برای مثال تعداد کل گونه های پرنده ی قاره اروپا از تعداد گونه های پرنده موجود در ایران (۵۴۸ گونه) کمتر است. بزرگترین پستاندار جهان نهنگ آبی با ۱۳۰ تن وزن و کوچک ترین پستاندار جهان حشره خور کوتوله با ۲ گرم وزن درون کشور قابل رویت هستند.  بیش از ۴۰۰ گونه پروانه درون خاک ایران شناسایی شده است. پروانه ها در هر اکوسیستمی نشان دهنده سلامت و پویایی آن اکوسیستم هستند. در کوهی مانند توچال که شاید این روزها به دلیل خیل عظیم جمعیت کمتر از حیات وحش خبری باشد در طول روزهای مختلف سال از نقاط کوهپایه تا قله می توان بیش از ۱۰۰ گونه مختلف پروانه را مشاهده کرد. بنابراین همه طبیعت گردان ملزم به شناخت و رعایت اصول لازم برای حفظ و بقای این جانداران ارزشمند و این همسایگان زیبای ما هستند. آلودگی هوا، آلودگی صوتی، آلودگی منابع آبی، به جا گذاشتن زباله و مواد غذایی در طبیعت، تخریب زیستگاه ها، خشکسالی، خرید و فروش غیر قانونی و شکار فقط بخشی از تهدیدات برای حیات وحش ایران هستند. حیات وحشی که در سال های اخیر دو گونه شیر و ببر به طور کامل در آن منقرض شده و بسیاری از گونه ها که بعضا انحصاری به درون خاک ایران هستند مانند سمندر امپراطور، یوز آسیایی و افعی دماوندی از وضعیت خوبی برخوردار نیستند.

متاسفانه با افزایش مصرف گرایی و خودخواهی بشر گونه های مختلف خارپشت ها، سنجاب ها و برخی پرندگان شکاری و… به جای زندگی در زیستگاه طبیعی خود سر از مغازه های غیرقانونی فروش سر در می آورند که در نهایت یا می میرند یا به دلیل عدم توانایی در نگهداری در شرایط غیرکارشناسی در طبیعت رها می شوند که این نیز منجر به مرگ آن ها می شود. فروش برخی از گونه های غیربومی از حیات وحش کشورهای دیگر که به طور طبیعی در ایران وجود ندارد از معضل های جدی دیگر در این کار غیر انسانی است. این حیوانات نیز اغلب بعد از مدتی به سرنوشت مشابهی دچار می شوند. نمونه بارز این بی مسئولیتی بشر خرید و فروش راکون است. راکون ها که بومی آمریکای شمالی هستند از طریق نامشخصی سر از جنگل های شمال ایران در آورده اند و به دلیل غیر بومی بودن و عدم وجود دشمن طبیعی برای آن ها، به سرعت تعدادشان زیاد شده و به یک آفت جدی برای مزارع و همینطور دشمن جدی برای حیات وحش بومی ایران تبدیل شده اند.

حیات وحش فروشی نیست

از خرید حیوانات وحشی خودداری کنیم و در صورت مشاهده با اداره محیط زیست شهر یا تلفن ۱۵۴۰ تماس بگیریم

پس لطفا برای حفظ و بقای این همسایگان ارزشمندمان اول از همه اطلاعات و سپس حس مسئولیت پذیری خود را ارتقا دهیم تا در آینده با وجدانی آسوده از گذشته سخن بگوییم.

منبع: کتاب “اکوتوریسم، راهی برای گردشگری پایدار” تالیف افسانه احسانی

استفاده از مطلب فوق فقط با ذکر نام وبسایت “بام ایران ، ۵۶۱۰ متر” مجاز است
آموزش کوهنوردی

چرا نباید به حیوانات وحشی غذا داد؟

do-not-feed-the-wildlife

نویسنده: مسعود فرح بخش

گردشگری مسئولانه به معنی رفتن به مقاصد گردشگری با برجای گذاشتن کمترین آسیب است. در این بین طبیعت گردی مسئولانه بخصوص در مناطق آسیب پذیری مانند طبیعت ایران بسیار حائز اهمیت است. زمانی می توان مسئولانه سفر کرد که با برنامه ریزی درست ، مطالعات کافی و در مقیاس کم وارد محیط طبیعی شویم و تمام جوانب سفرمان را در نظر بگیریم تا از خود ردی به جای نگذاریم.

یکی از مواردی که برای عموم طبیعت گردان دارای جذابیت است، مشاهده گونه های حیات وحش در دل طبیعت است . اما اصول و قوانین “طبیعت گردی مسئولانه” در این باره برای طبیعت گردان چهارچوب خاصی را در نظر میگیرد تا در زندگی گونه های مختلف جانوری خللی وارد نشود.

 

معمولا غذا دادن به حیوانات درون طبیعت می تواند یکی از تفریحات لذت بخش باشد . اما آیا می دانید این کار توسط گردشگران در اکثر پارک های ملی کشور توسعه یافته ممنوع است؟

 

در زیر هشت دلیل برای اینکه چرا نباید به گونه های حیات وحش غذا بدهیم آورده می شود. طبیعت گردی مسئولانه و عدم برجای گذاشتن رد پا در طبیعت در گرو همین رفتارهای ساده است.

 

۱- مواد غذایی انسان ها به هیچ وجه مناسب رژیم غذایی حیوانات نیست و می تواند موجب صدمات گوارشی و بیماری های جدی به حیوانات شود. در این بین پرندگان از آسیب پذیر ترین گونه ها هستند.

 

۲- غذا دادن به حیوانات باعث کاهش ترس طبیعی حیوانات از انسان ها می شود که در نتیجه موجب نزدیکی بیش از حد آنها به محیط زندگی انسان ها می شود و از عواقب این امر بروز تنش های اجتناب ناپذیر بین انسان و حیوان است.

 

۳- غذا دادن به حیوانات توسط وسایل نقلیه و وارد شدن به زیستگاه آنها توسط این وسایل ، سبب کاهش ترس حیوانات از وسایل نقلیه و در نتیجه افزایش احتمال بروز تصادفات جاده ای می شود.

 

۴- نزدیک شدن بیش از حد انسان ها به قلمرو و حریم امن حیوانات و عدم آگاهی به رفتار شناسی گونه های وحش بخصوص پستانداران، موجب افزایش برخوردهای خطرآفرین خواهد شد.

 

۵- وابستگی حیوانات به غذای انسان می تواند باعث ترک زیستگاه طبیعی و وارد شدن به محیط زندگی انسان شود که این امر برای حیوان و انسان بسیار خطرآفرین خواهد بود.

 

۶- در برخی از گونه ها تغذیه فراوان می تواند باعث افزایش تولید و مثل و در نتیجه افزایش گونه جانوری خاص و در نتیجه برهم خوردن تعادل اکوسیستم شود.

 

۷- افزایش غذا و تغییر رژیم غذایی در برخی پرندگان باعث اخلال در روند مهاجرت آنها می شود.

 

۸- نزدیکی انسان به حیوان باعث افزایش احتمال مبتلا شدن به بیماری های مشترک انسان-حیوان می شود.

 

استفاده از مطلب فوق فقط با ذکر نام وبسایت “بام ایران ، ۵۶۱۰ متر” مجاز است