نوشته‌ها

توصیه هایی برای شروع کوهنوردی


نویسنده: مسعود فرح بخش

کوهنوردی فعالیتی ورزشی – تفریحی است که در کل دنیا بسیار محبوب است. در این فعالیت شما با تکیه بر دو پای خود می توانید از دود و ازدحام شهر خارج شوید و از مناظر طبیعی لذت ببرید. کشور ایران نیز به دلیل داشتن رشته کوه های مختلف در سرتاسر مرزهای خود داری پتانسیل بسیار بالایی برای پرداختن به این فعالیت مفرح است. کوهنوردی فعالیتی است که تقریبا هرکسی با هر سطح توانایی می تواند انجام دهد، اگر علاقه به کوهنوردی دارید و هنوز آن را شروع نکرده اید و یا اگر در ابتدای راه هستید و یا دوستانی دارید که علاقمند به شروع کوهنوردی هستند، متن زیر می تواند برای داشتن یک برنامه کوهنوردی ایمن متناسب با شرایط شما کمک کننده باشد.

در ابتدا و برای شروع کوهنوردی باید سه سوال کلی را از خود بپرسید، پاسخ به این سه سوال به داشتن یک روز به یادماندنی در کوهستان کمک می کند

 

  1. با کی برم؟ (پیدا کردن شریک کوهنوردی)
  2. کجا برم؟ (پیدا کردن مسیر کوهنوردی)
  3. با چی برم؟ (تهیه وسایل کوهنوردی)

با کی برم؟

پیدا کردن شریک کوهنوردی(شخص یا گروه) شاید در ابتدا سخت به نظر برسد اما چندان سخت نیست. چندین راه برای پیدا کردن شریک کوهنوردی شما وجود دارد، اگر در اطرافتان کسی را می شناسید که کوهنوردی می کند از او بخواهید در ابتدا کار همراه شما باشد و یا شخص/گروه مناسب را به شما معرفی کند. اکثر کوهنوردان از انتقال تجربیات خود به دیگران خشنود می شوند پس در سوال پرسیدن خجالت نکشید.

اگر در بین اطرافیان خود کسی را نمی شناسید از شبکه های اجتماعی کمک بگیرید، به راحتی می توانید افراد کوهنورد را در این شبکه ها پیدا کنید و از آنها بخواهید شخص، گروه یا باشگاه کوهنوردی مناسب شما را معرفی کنند.

اگر این کار نیز نتیجه بخش نبود با جستجوی ساده در اینترنت، گروه ها و باشگاه های کوهنوردی شهر خود را پیدا کنید و با آنها تماس بگیرید. اکثر شهرها و شهرستان های ایران هیات کوهنوردی دارند که می توانید با جستجو در اینترنت آدرس و شماره آنها را پیدا کنید.

فراموش نکنید که کوهنوردی ذاتا ورزشی انفرادی نیست، اگرچه هستند افرادی که به شکل انفرادی کوهنوردی می کنند اما این کار به افراد تازه کار توصیه نمی شود. اگر تازه کار هستید از یکی از روش های بالا شریک کوهنوردی پیدا کنید و با او/آنها وارد کوهستان شوید اما بنابه هر دلیلی اگر تصمیم به کوهنوردی انفرادی گرفته اید این نکات را رعایت کنید:

  • شخصی را در جریان ریز برنامه خود قرار دهید(مسیر کوهنوردی، زمان شروع، اتمام و…)
  • مسیرهای کوتاه را انتخاب کنید
  • مسیرهای عمومی و پر تردد را انتخاب کنید
  • روزهای تعطیل و کمی شلوغ تر را انتخاب کنید
  • کارت شناسایی معتبر به همراه شماره یکی از بستگان درجه یک را جایی در دسترس درون وسایلتان بگذارید
  • اگر سابقه بیماری خاصی دارید نیز به شکل یادداشتی درون وسایل شخصی خود بگذارید

کجا برم؟

بعد از پیدا کردن شریک کوهنوردی نوبت به انتخاب مسیر کوهنوردی است، اما چگونه یک مسیر کوهنوردی متناسب با سطح توانایی خود انتخاب کنید؟

در کشور ما کتابچه های راهنما برای مسیرهای معروف کوهنوردی وجود ندارد، اگر خارج از ایران هستید به ویژه مثلا برای کوهنوردی در آلپ این کتابچه های راهنما را تهیه کنید و اطلاعات مربوط به مسیرهای مختلف را مطالعه کنید.

در اینترنت جستجو کنید و از وبسایت ها و وبلاگ های مختلف اطلاعات جمع آوری کنید. اطلاعات بسیاری از مسیرهای کوهنوردی نیز در قالب “گزارش برنامه” توسط افراد و یا گروه هایی که قبلا این مسیرها را طی کرده اند در اینترنت موجود است.

از افرادی که آنها را می شناسید و تجربه بیشتری دارند بخواهید که به شما چند مسیر را پیشنهاد دهند.

از مردم محلی اطلاعات بگیرید.

 

در نهایت بعد از جستجو، پرس وجو و تحقیق شما یک مسیر کوهنوردی را انتخاب می کنید. بعد از انتخاب یک مسیر باید نکات زیر را لحاظ کنید:

چقدر زمان در اختیار دارید؟ آیا کل روز در اختیار خودتان است یا فقط چند ساعت از روز زمان دارید؟

سطح آمادگی جسمانی شما چقدر است؟ با خودتان صادق باشید، چند ساعت در روز می توانید کوهنوردی کنید؟ آیا هدف شما از انتخاب مسیر به چالش کشیدن خودتان و توانایی هایتان است و یا فقط قصد لذت از مناظر طبیعی را دارید؟ اگر آمادگی بدنی کافی ندارید دلسرد نشوید، با تمرین و تکرار هر بدنی قوی تر و آماده تر می شود و  این آمادگی بدنی با ورزش های جانبی به راحتی قابل افزایش است.

در چه فصلی هستیم؟ این نکته بسیار مهم است چرا که کوهنوردی در زمستان با کوهنوردی در تابستان بسیار متفاوت است. بسیاری از مسیرهایی که در تابستان قابلیت تردد دارند، به دلایل مختلف در زمستان غیر قابل تردد هستند مثلا یک مسیر در تابستان خشک و قابل عبور است اما همان مسیر در زمستان خطر جدی ریزش بهمن دارد. از افراد آگاه قبل از حضور در مسیر در این مورد پرس و جو کنید.

چگونه به ابتدای مسیر برسیم و چگونه از انتهای مسیر بازگردیم؟ توجه کنید که ابتدا و انتهای برخی مسیرها ممکن است متفاوت باشد پس قبل از عزیمت این نکته را در نظر بگیرید و برای حمل و نقل خود برنامه ریزی کنید.

مسیری که انتخاب کرده ایم چقدر طول می کشد؟ از طریق اینترنت اطلاعات مسیر شامل مسافتی که باید طی کنید و ارتفاع مبدا و مقصد را پیدا کنید و از طریق فرمول زیر به شکل تخمینی زمان مورد نیاز برای کوهنوردی را محاسبه کنید(این یک روش تخمینی است و ممکن است در واقعیت باتوجه به شرایط بدنی، محیطی و… متفاوت باشد)

  • میانگین سرعت کوهنوردی(پیاده روی) در طبیعت ۴ کیلومتر بر ساعت است، با این سرعت و دانستن مسافتِ مسیر، زمان مورد نیاز را محاسبه کنید
  • بعد از محاسبه زمان مورد نیاز، ارتفاع مبدا و مقصد را اندازه بگیرید. به ازای هر ۳۰۰ متر افزایش ارتفاع ۳۰ دقیقه به زمان فوق اضافه کنید و زمان را مجدد محاسبه کنید
  • حال زمان تخمینی کوهنوردی را دارید، به ازای هر یک ساعت، ۱۵ دقیقه برای توقف جهت استراحت، عکاسی و… به زمان فوق اضافه کنید این زمان تخمینی کوهنوردی شما است
  • حال ۷۰% از زمان فوق را به این زمان اضافه کنید چرا که شما مسیری که طی کرده اید را باید برگردید
  • اگر کوله پشتی سنگین را حمل می کنید به زمان فوق ۲۰% دیگر نیز اضافه کنید

 

مثال: مسافت کوهنوردی برای رسیدن به قله توچال تهران از میدان سربند تا قله حدود ۱۰ کیلومتر است. ارتفاع میدان سربند حدود ۱۷۰۰ متر و ارتفاع قله حدود ۴۰۰۰ متر است(۲۳۰۰ متر اختلاف ارتفاع)

  • مسافت ۱۰ کیلومتری در حالت میانگین به ۲ ساعت و ۳۰ دقیقه زمان نیاز دارد
  • ۲۳۰۰ متر افزایش ارتفاع در حالت میانگین به ۳ ساعت و ۵۰ دقیقه زمان نیاز دارد
  • جمع دو زمان فوق ۶ ساعت و ۲۰ دقیقه است
  • حدود ۱ ساعت و ۳۰ دقیقه(۱۵ دقیقه به ازای هر یک ساعت) زمان برای توقف نیاز است
  • در نتیجه در حالت میانگین صعود به قله توچال(با کوله پشتی سبک) حدود ۷ ساعت و ۵۰ دقیقه زمان نیاز دارد یعنی اگر در ساعت ۵ صبح کوهنوردی را شروع کنیم حدود ساعت ۱۳ بر روی قله خواهیم بود، حال ۷۰% زمان فوق را نیز محاسبه کنید که باید صرف بازگشت از کوه شود(البته در مورد توچال در برخی موارد امکان بازگشت با تله کابین وجود دارد)

(توجه کنید این تخمین زمان برای شرایط غیر زمستانی و در هوای عادی می باشد و در شرایط سخت محیطی این فرمول کاربرد ندارد)

با چی برم؟

در ابتدای کار شما نیاز به تجهیزات زیاد و گران قیمت ندارید اما جهت آسایش و رفاه خود و ایمنی در کوهنوردی تعدادی وسایل به همراه چند نکته مورد نیاز است

  • یکی از مهمترین چیزهایی که باید یاد بگیرید دانستن فن مسیریابی است، راه هایی زیادی در این زمینه وجود دارد و دوره ها و کلاس های مختلفی موجود است، لوازمی از قبیل gps دستی، قطب نما و تلفن همراه نیز به شما کمک می کنند به شرط اینکه دانش استفاده از آنها را یاد بگیرید.
  • لوازم محافظت از پوست و آفتاب یعنی کرم ضدآفتاب و کلاه آفتابی را همواره همراه داشته باشید
  • عینک آفتابی مناسب را همیشه همراه داشته باشید
  • حتی اگر کوهنوردی شما قرار است چند ساعت به طول بکشد وسیله روشنایی مانند چراغ قوه و یا چراغ پیشانی را با خود داشته باشد چرا که به هر دلیلی ممکن است برنامه شما به درازا بکشد
  • درون کوله پشتی خود وسایل ساده ای مانند نخ و سوزن، بند کفش اضافی، چسب و لوازمی جهت تعمیرات وسایل خود همراه داشته باشید
  • بدون شک مهمترین وسیله یک کوهنورد، کفش است. اگر مسیری که انتخاب کرده اید دارای موانع متعدد، سنگلاخ و پستی و بلندی است از کفش ساقدار استفاده کنید، اگر مسیر بیشتر هموار است می توانید از کفش های بدون ساق نیز استفاده کنید. کفش های کوهنوردی باید ضدآب باشند و از طرفی دارای خاصیت تنفسی باشند یعنی آب از بیرون وارد کفش نمی شود و هوا از درون می تواند از کفش خارج شود.
  • انتخاب پوشاک مناسب تا حد خیلی زیادی به فصلی که کوهنوردی می کنید بستگی دارد اما به این نکته توجه کنید که پوشاک نخی در کوهنوردی کاربرد ندارند چرا که اینها سریع خیس می شوند و دیر خشک می شوند. جنس بر پایه پلی استر برای لباس هایی که مستقیم با پوست شما در تماس است(شورت، سینه بند، جوراب، شلوار و پیراهن لایه اول چسبان) انتخاب بهتری است. این پوشاک پلی استری بعد از عرق کردن و خیس شدن خیلی زود خشک می شوند. شورت هایی که انتخاب می کنید(مردانه و زنانه) از جنس پلی استر ورزشی باشد و لگ دار(پاچه  دار)
  • همواره یک لایه ضدآب مانند پانچو در وسایلتان داشته باشید چرا که همیشه ممکن است در کوهستان هوا تغییر کنید. اگر از قبل می دانید در منطقه بارندگی است، یک دست لباس کامل شامل پیراهن، شلوار و جوراب اضافی در وسایلتان داشته باشید.
  • در فصول سرد نیز پوشاک بیشتری باید داشته باشید از جمله کلاه و دستکش گرم و همینطور کاپشن پر که عایق حرارتی برای حفظ گرمای بدنتان است
  • در طول مسیر کوهنوردی شما احتیاج به یک کوله پشتی دارید تا لوازمتان را درون آن بگذارید. برای یک کوهنوردی روزانه کوله پشتی با حجم ۱۵ لیتر تا ۲۰ لیتر کفایت می کند(این حجم برای گذاشتن آب و تنقلات و… کافی است). همین کوهنوردی اگر در فصل زمستان باشد شما احتیاج به یک کوله پشتی تا حجم ۳۰ لیتر دارید. برای سفر چند روزه نیز شما نیاز به یک کوله پشتی در حجم بین ۴۰ لیتر تا ۶۰ لیتر دارید و با توجه به سفرهای خاص کوله هایی با حجم بیش از ۶۰ لیتر نیز کاربرد دارند
  • غذا و آب نیز یکی از مهمترین لوازمی است که باید همراهتان باشد. شما در طول مسیر کوهنوردی نمی توانید پیتزای آماده تهیه کنید و امکان خوردن کله پاچه نیز نیست! پس از قبل باید برای غذای خود برنامه ریزی کنید. به طور میانگین در حین کوهنوردی متوسط بین ۲۰۰ کالری تا ۳۰۰ کالری نیاز است، آب نیز برای هر ساعت نیم لیتر مورد نیاز است. البته میزان آب با توجه به شرایط بدن و فصل متفاوت است. این طبیعی است که در هوای گرم و شرجی آب بیشتری مصرف می شود اما به طور کل اگر مصرف آب شما بالا است دقت کنید که در برخی مسیرها چشمه وجود دارد و امکان تهیه آب در چشمه ها وجود دارد. همینطور داشتن یک فیلتر تصفیه آب همراه، به تهیه آب سالم شما بسیار کمک خواهد کرد.
  • برای غذا شما باید از خوراکی های مقوی و کم حجم استفاده کنید، میوه های خشک و مغزها انتخاب خوبی هستند. لاغرترین افراد در بدنشان ذخیره لازم از چربی را دارند اما ذخیره قند در بدن محدود است. تغذیه شما مبتنی بر مواد قندی باشد و سپس موارد پروتئینی. دقت کنید که خوردن غذاهای چرب سبب می شود که خون رسانی از عضلات، جهت هضم غذا به معده برود و احساس سنگینی در پاها و عضلات رخ می دهد پس تا حد امکان از مصرف غذاهای چرب در کوهنوردی خودداری کنید
  • کیف کمک های اولیه وسیله ای نیست که در هر روز از کوهنوردی از آن استفاده کنید اما در زمان لزوم به اهمیت و حیاتی بودن آن پی می برید. همیشه کیف کمک های اولیه را همراهتان داشته باشید و فنون مربوط به کمک های اولیه را یاد بگیرید
  • دستشویی کردن در فضای باز برای یک عده کابوس است اما نگران نباشید، بعد از مدتی این کار برایتان عادی می شود. برای دستشویی کردن حداقل ۶۰ متر دورتر از منابع آب مثل رودخانه، چشمه و… بروید. برای مدوفوع کردن زمین را به عمق حدود ۲۰ سانتیمتر و عرض حدود ۱۵ سانتیمتر بکنید(چاله گربه) و درون این چاله مدوفوع کنید و دستمال کاغذی را نیز بعد از استفاده در چاله بگذارید و آن را پر کنید

  • خانم ها زمانی که پریود هستند نیز با رعایت مواردی در صورتیکه از لحاظ جسمی این توانایی را در خود می بینند می توانند کوهنوردی کنند. مقالات زیادی وجود دارد که کوهنوردی معمولی و فعالیت ورزشی در فضای باز به کاهش دردهای ناشی از پریود بودن کمک می کند. دقت کنید که بسیاری از ورزشکاران استفاده از کاپ های قاعدگی چندبار مصرف را در کوهنوردی ترجیح می دهند. برای این منظور مقاله کوهنوردی در دوران پریودی را بخوانید(کلیک کنید)
  • دیگران را به ریز جزئیات از محلی که قصد کوهنوردی در آن دارید مطلع کنید و هرگز در لحظه آخر مسیری را که از قبل برای آن برنامه ریزی کرده اید را عوض نکنید
  • در داخل کشور در مواقع ضروری و نیاز به امداد با تلفن سه رقمی ۱۱۲ مربوط به هلال احمر تماس بگیرید.
  • به دیگران احترام بگذارید، با صدای بلند به موسیقی گوش ندهید و حریم شخصی دیگران را حفظ کنید
  • در طبیعت از هندزفری استفاده نکنید و همواره به گوش باشید تا اگر خطری شما را تهدید کرد بتوانید در فرصت مناسب بهترین تصمیم را بگیرید
  • ردی از خود بر جای نگذارید، تمام زباله تولیدی را از کوه خارج کنید، تا حد امکان آتش روشن نکنید، از مسیرهای پاکوب تردد کنید و چیزی را بعنوان یادگاری از طبیعت بر ندارید. در این باره بیشتر بخوانید(کلیک کنید)
  • فدراسیون کوهنوردی ایران دوره ای تحت عنوان کارآموزی کوهپیمایی برگزار می کند، این دوره توسط باشگاه های کوهنوردی در سرتاسر ایران توسط مدرسین تدریس می شود. گذراندن این دوره سه روزه می تواند بسیار مفید باشد

 

“استفاده از مطلب فوق فقط با ذکر نام و لینک وبسایت بام ایران مجاز است”

کوهنوردی و طبیعت گردی در دوران بعد از کرونا


نویسنده: مسعود فرح بخش

ویروس کرونا به یکباره آمد و جهان را تحت تاثیر خود قرار داد، کرونا هست و این مهم ترین حقیقتی است که باید آن را قبول کنیم، چیزی که مشخص است بحران این بیماری گاهی کم و گاهی زیاد می شود اما تا زمان کشف و توزیع جهانی واکسن ریشه کن نخواهد شد و این بدان معنی است که ما مجبور به سازگاری با شرایط موجود و تغییر سبک سفرهای خود در کوهنوردی و طبیعت گردی هستیم.

اما بعد از بحران کرونا چه تغییراتی در سبک کوهنوردی و طبیعت گردی انجام دهیم تا خطر ابتلا به این ویروس کمتر شود؟ در مرحله اول باید قبول کنیم که طرح فاصله گذاری اجتماعی تا زمان ریشه کن شدن این ویروس باید ادامه پیدا کند، از این جهت باید تا اطلاع بعدی از عکس های گروهی و تجعمات گروهی بدون رعایت فاصله اجتماعی خودداری کنیم. ذات کوهنوردی یک ورزش گروهی است و رفتن به کوهستان به شکل انفرادی و یا حتی دو نفره خود خطرات مشخصی دارد که چندان نمی توان توصیه کرد، این نکته را باید توجه کرد که جمعیت آماری زیادی از افراد اهل کوهنوردی و طبیعت گردی هستند و دلیل حوادث زیاد درون کوه های ایران همین مورد است پس توصیه به کوهنوردی انفرادی یا دو نفره نیز خود می تواند سبب بیشتر شدن آمار حوادث درون کوهستان شود.

نکته بعدی مسئولیت پذیری اجتماعی ما به عنوان یک کوهنورد و طبیعت گرد باید بیش از قبل شود. برای مثال اگر علائم آنفولانزا یا سرما خوردگی داریم در برنامه ها شرکت نکنیم و بهداشت فردی و محیطی را بیش از قبل رعایت کنیم و در تمام طول یک برنامه شخصا از مواد ضدعفونی کننده خودمان استفاده کنیم. در تعاریف سنتی از کوهنوردی اینگونه گفته شده است در کوهنوردی یک سیب بین اعضای گروه تقسیم می شود اما تا اطلاع بعدی و تا ریشه کن شدن این بیماری دیگر چنین چیزی ممکن نیست. ظروف آشپزی، لوازم پخت و پز و سایر لوازم شخصی و مواد غذایی خود را از سایرین جدا کنیم.

از دیگر مواردی که انجام آن می تواند بسیار حیاتی باشد در کمپ ها به شکل انفرادی از چادر استفاده کنیم و تا حد امکان از حضور در اماکن کوچک و سربسته مانند پناهگاه ها و جانپناه ها خودداری کنیم.

اگر یک جامعه روستایی یا محلی نسبت به ورود گردشگر به یک نقطه خاص حساسیت دارد اصرار نکنیم. در طول این بحران باید زباله های خود را بیش از قبل مدیریت کنیم و هرگز نه تنها در کوهستان که آنها را در روستاها نیز جا نگذاریم.

بیمارستان ها و مراکز درمانی یکی از مناطق پرخطر می باشند، توجه داشته باشیم که رفتن به بیمارستان ها شانس ابتلا به ویروس کرونا را بیشتر می کند بنابراین در طول این مدت باید از انجام فعالیت های پر خطر و با ریسک بالا که امکان آسیب دیدگی و مراجعه ما به بیمارستان را بیشتر می کند، خودداری کنیم.

یکی از موارد مهم دیگر، خودداری از رفتن به مناطقی است که جز مقاصد اصلی گردشگری هستند و طبیعتا دارای ازدحام و شلوغی می باشند، در این اماکن حتی اگر بخواهیم و اراده کافی داشته باشیم، رعایت پروتکل های بهداشتی به دلیل ازدحام و شلوغی دشوار است.

رعایت تمامی موارد بالا جز با داشتن مسئولیت پذیری شخصی و اجتماعی در برابر خود، دیگران و جامعه ممکن نخواهد بود، کرونا هست پس ما باید تغییر کنیم و باید از خودمان شروع کنیم

(قصد این نوشته این نیست که دیگران را ترغیب به سفر کردن در دوران اوج شیوع ویروس کرونا کند بلکه هدف عنوان کردن تغییرات ضروری برای سفر بعد از فروکش کردن بحران است)

 

“استفاده از مطلب فوق فقط با ذکر نام و لینک وبسایت بام ایران مجاز است”

روش مسئولانه روشن کردن آتش در طبیعت


نویسنده: مسعود فرح بخش

آتش سوزی یکی از رخدادهای رایج در اکوسیستم جنگلی است. در این مکان­ ها چوب و گیاه به حد کافی موجود است و آتش به راحتی بزرگ و غیرقابل کنترل می ­شود. آتش سوزی ­های گسترده به دو دلیل طبیعی(صاعقه) و غیرطبیعی(توسط عوامل انسانی) به وقوع می ­پیوندد. آتش چه به شکل کوچک و کنترل شده و چه به شکل بزرگ و غیر قابل کنترل باعث تخریب ­های جبران ناپذیر به محیط زیست می ­شود. شاید برای همه جمع شدن دور آتش لذت بخش باشد اما وقتی بدانیم که این آتش در حال حاضر بیش از آنکه زندگی بخش باشد از بین برنده زندگی است شاید در این کارمان تجدید نظر کنیم. آتش به شکل گسترده و بزرگ در عرض چند روز و چند ساعت به طور کل یک اکوسیستم را نابود می کند، تنوع زیستی را به مرز انقراض می کشاند و صدمات غیر قابل بازگشتی وارد می­ کند، اما این حریق­های گسترده در بیش از ۹۹% مواقع از آتش ­های کوچک و کنترل شده ما ایجاد می­ شود. اما همین آتش کوچک جز این که پتانسیل تبدیل به یک فاجعه زیست محیطی را دارد دیگر چه معایبی برای محیط زیست دارد؟

آتش باعث تغییر در خصوصیات شیمیایی خاک می ­شود. همه خاک ­ها دارای یک سطح پوششی از مواد آلی درون خود هستند که برای پایداری یک اکوسیستم بسیار حائز اهمیت است. این لایه ذخیره­گاه عناصر غذایی برای همه موجودات است. یک آتش با دمای ۴۵۰ درجه به مدت ۲ ساعت یا به دمای ۵۰۰ درجه به مدت فقط نیم ساعت می­ تواند تا ۹۰% این لایه پوشیده از مواد آلی را از بین ببرد. آتش با سوزاندن لاشبرگ­ ها، خشک دارها(درختان خشک شده)، کنده های درخت و سایر مواد کف جنکل باعث پر شدن خلل فرج داخل خاک می ­شود و میزان نفوذ پذیری خاک در مقابل روان آب­های سطحی تا درصد زیادی کاهش پیدا می­کند. از طرفی درون خاک تعداد زیادی از جانداران شامل میکرو ارگانیسم­ ها و بی مهرگان زندگی می­ کنند که وجودشان برای پایداری اکوسیستم، تجزیه عناصر روی خاک و در نتیجه حاصلخیزی خاک ضروری است. در واقع این موجودات یک شبکه پیچیده  غذایی را تشکیل می ­دهند که فرایند تجزیه مواد روی خاک به مواد معدنی که غذای خاک است را انجام می دهند. در نقطه ای که آتش افروخته می­شود تمامی این جانداران از بین می­روند

در نتیجه افروختن آتش لذتی است که توام با تخریب بی قید و شرط محیط زیست است. آتش افروختن در کشورهای پیشرفته در عرصه­های طبیعی فقط با اخذ مجوز و در نقاط از قبل مشخص شده قابل انجام است اما در کشور ما در هر نقطه و در هر لحظه و در هر شرایطی آتش روشن می­شود. بیاییم در رفتارمان با محیط زیست تجدید نظر کنیم، باور کنیم یک زمین بیشتر نداریم.

می توان با استفاده از انواع سرشعله های همراه و انواع سوخت های مناسب نیاز به برپایی آتش را کم کنیم

می توان با استفاده از پوشاک استاندارد روز کوهنوردی و طبیعت گردی نیاز به گرمای آتش نباشد

 

اما در صورتیکه لزوم به برپایی آتش بود با رعایت کردن چند نکته زیر می توانیم هم آتش را مدیریت کنیم و هم از اثرات مخرب آن بکاهیم

هرگز در پای سنگ های بزرگ، صخره ها، دیواره ها و در دهانه غارها آتش روشن نکنیم. دوده سیاه رنگ حاصل از آتش تا سالها در این نقاط باقی می ماند

از حلقه های آتشی که قبل تر ایجاد شده استفاده کنیم و حلقه آتش جدیدی اضافه نکنیم

 

قانون ۴ D برای روشن کردن آتش مسئولانه در طبیعت به کار ببرید

 از چوب های خشک و “مرده” روی زمین استفاده کنید  –Dead

 فقط از چوب هایی که “پایین” روی زمین افتاده استفاده کنید –Down

 فقط از چوب هایی که “دور” از محل کمپ است استفاده کنید –Distant

 فقط از چوب های “نازک” نهایتا اندازه ساعد دستتان استفاده کنید –Dinky

“استفاده از این مطلب فقط با ذکر نام و لینک وبسایت بام ایران مجاز است”

رایگان سواری؛ بررسی آسیب های یک سبک سفر


نویسنده: مسعود فرح بخش

آیا با سبک سفر رایگان سواری یا auto stop یا hitchhiking یا thumbing آشنایی دارید و یا آنرا تجربه کرده اید؟ این سبک سفری وارداتی در ایران است که مانند بسیاری از محصولات وارداتی خودش زودتر از فرهنگش وارد کشور شده و در حال ایجاد معضلات بسیاری است که در ادامه به چند مورد اشاره می شود. در این نوع سفر مسافر کنار جاده می ایستد و عموما با تکان دادن انگشت شست به شکل رایگان سوار خودروهای عبوری می شود و بخشی یا کل مسیر مورد نظر خود را می پیماید. در رایگان سواری که در کشور ما عده ای آن را با “مفت خوری” اشتباه گرفته اند خدمات در ازای خدمات است. برای مثال راننده لطف میکند و ما را سوار میکند و ما باید لطف کنیم و در طول مسیر با او صحبت کنیم تا احیانا خوابش نبرد یا حوصله اش سر نرود…
فراموش نکنید که این سبک سفر فقط مخصوص حذف هزینه های حمل و نقل سفر است و نه چیزی بیشتر اما در ایران عده ای با سو استفاده از سادگی، مهمان نوازی و لطف بسیاری از مردم این سبک سفر را به خدمات مفت گرفتن از مردم مقصد اشتباه گرفته اند. این عده افتخار میکنند که با هزینه اندک هفته ها در ایران سفر می کنند! در هیچ نوع سبک سفری مسافر مجاز به گرفتن خدمات مفتی از میزبان نیست به جز زمانی که میزبان از قبل(مانند سایت کوچسرفینگ) آمادگی خود را اعلام کرده باشد نه اینکه او را طوری وادار به خدمات مفت دادن کنیم. این یکی از زشت ترین جنبه هایی است که متاسفانه در ایران بین علاقمندان این سبک سفر در حال افزایش است. این سبک سفر مفت خوری است تا رایگان سواری!
در مقالاتی در سایت های ایرانی که این سبک سفر را آموزش می دهند همگان ترغیب می کنند که برای اینکه هیچهایکر یا رایگان سوار موفقی باشید لباس های عجیب و غریب تن کنید و متمایز باشید در صورتیکه با نگاهی به هیچهایکرهای بین المللی خلاف این موضوع را می بینیم. نیازی به پوشیدن لباس عجیب و غریب نیست چرا که ظاهر یک گردشگر با یک کوله پشتی یا چمدان کاملا مشخص است و این لباس های رنگی و عجیب در داخل کشور گاها و حتی عموما برای جامعه میزبان آزار دهنده هستند. نکته بعدی رایگان سواری گروهی در ایران است که ظاهرا فقط مختص به ایران است.
در آخر رایگان سفری در بسیاری از کشورها قانونمند است مثلا برخی نقاط مشخص برای اینکار وجود دارد، در برخی کشورها این سبک سفر کاملا ممنوع است، رایگان سواری یک روش برای حذف هزینه های حمل و نقل است نه برای حذف هزینه های اسکان، غذا و… . این سبک سفر مزایا و معایب گوناگونی دارد و حتی مخاطرات خاص خود را دارد. رایگان سواری اگر درست انجام شود نه قرار است که روشی ایده آل و خوب باشد و نه روشی سواستفاده گر و بد، بلکه این فقط یک سبک سفر است برای حذف یکی از مهمترین قسمت های هزینه سفر یعنی حمل و نقل.
ما باید قبل از انجام هر کاری فرهنگ آن را یاد بگیریم و به هفته ها گردش دور ایران با مقدار اندکی پول افتخار نکنیم چرا که آن زمان ما رایگان سوار نیستیم بلکه یک سواستفاده گر از روحیه مردم مهمان نواز و ساده خواهیم بود.

 

 

“استفاده از این مطلب فقط با ذکر نام و لینک وبسایت بام ایران مجاز است”

بزرگ مانند یرزی کوکوچکا

نویسنده : مسعود فرح بخش

چرا مانند کوکوچکا در تاریخ کوهنوردی دنیا تکرار نشد؟ کوهنورد بزرگ دوران یرزی کوکوچکا با انجام صعود های شاخص در هیمالیا همواره مورد تحسین سایر کوهنوردان است. دومین فاتح همه کوه های هشت هزاری با انجام کارهای خارق العاده و نو در کوه های سر به فلک کشیده از خود میراث گرانبهایی را بر جای گذاشته است. زمستان، مسیرهای نو، کمبود امکانات و تجهیزات، فقر، فضای بسته سیاسی و اجتماعی کشورش لهستان در آن سالها و سایر دشواری های موجود جلودار او نبود. در وصف بزرگی او می توان بسیار سخن گفت اما شاید زمستان ۱۹۸۵ اوج نبوغ و مهارت او را بر همگان آشکار سازد. سی و سه سال قبل در زمستان ۱۹۸۵ او کاری را انجام داد که هیچ کوهنوردی حتی برای رسیدن به این مهم تلاش هم نکرد. یرزی کوکچکا در حد فاصل ۲۱ ژانویه ۱۹۸۵ تا ۱۵ فوریه همان سال یعنی در زمانی کمتر از یک ماه دو کوه داهولاگیری و چوآیو را در زمستان صعود کرد. صعود به دو کوه هشت هزاری در زمستان و کمتر از یک ماه یکی از کارهای دست نیافتنی تاریخ کوهنوردی است. داستان صعود دو کوه هشت هزاری در یک فصل همه اسطوره و حماسه های داستانی را به حقیقت تبدیل کرد و میراثی جاودان از این کوهنورد فقید همه دوران بر جای گذاشت. زمستان ۱۹۸۵ در هیمالیا به ما پاسخ خواهد داد که چرا مانند یرزی کوکوچکا در تاریخ کوهنوردی دنیا تکرار نشد.

عکس: یرزی کوکوچکا در اولین صعود زمستانی تاریخ کوه داهولاگیری در زمستان ۱۹۸۵

 

 

“استفاده از این مطلب فقط با ذکر نام و لینک وبسایت بام ایران مجاز است”

رینهولد مسنر، مردی که تکرار نمی شود

مترجم: مسعود فرح بخش
وقتی من و پیتر تصمیم گرفتیم در سال ۱۹۷۸ بدون استفاده از کپسول اکسیژن به اورست صعود کنیم، مردم به ما می گفتند اینکه کسی تا این حد با زندگی خود خطر کند غیر ممکن است. آن ها به ما گفتند که شما مغزتان را از دست داده اید. وقتی که در منطقه به گروه اکسپدیشن اتریشی ملحق شدیم آن ها گفتند امکان ندارد شما زنده برگردید. اما من می خواستم این غیر ممکن را ممکن کنم.

وقتی از جورج مالوری پرسیدند چرا به اورست می روی در پاسخ گفت: “برای آن که این کوه آنجاست”.
من فکر می کنم زمانی که ما از یک کوه پایین می آییم، نوعی تجربه ای خاص و قوی در ما شکل می گیرد. شما از مکانی غیرقابل سکونت و سخت با موفقیت باز می گردید و در این لحظه حسی خاص به انسان دست می دهد. حسی که گویی دوباره متولد شده است، این تجربه بسیار قدرتمند است و شما سعی می کنید که بارها آن را تکرار کنید و برای لمس مجدد آن، رنج های بسیاری را تحمل می کنید. در واقعی این نوعی اعتیاد است.

تا زمانی که من ۲۰ سالم بود همواره پدرم حامی من در کوهنوردی بود اما وقتی فهمید من چه فکرهایی در سر دارم سعی کرد که مرا منصرف کند. بعد از مرگ برادرم گونتر در نانگاپاربات، پدرم همیشه مرا سرزنش می کرد. زمانی که از قصد من برای صعود اورست بدون کپسول اکسیژن آگاه شد در حالیکه روی صندلی اش نشسته بود گفت: “تو دیوانه ای” و سعی کرد مرا منصرف کند اما برای این کار دیر شده بود و من تصمیمم را گرفته بودم. وقتی من با موفقیت از این سفر برگشتم به من گفت: “می دانستم از پس این کار بر می آیی”

بعد از این صعود موفق تنها یک چیز در ذهن من بود، فکری که دو سال تمام در مغزم پرورش دادم و اینک نوبت آن رسیده بود.
صعود به اورست بدون کپسول اکسیژن، انفرادی و در فصل بادهای موسمی و از جبهه شمال شرقی در تبت
این سخت ترین کاری بود که در کوهنوردی انجام دادم

در ۱۹۸۰ و در فصل بادهای موسمی به اورست رفتم. من در آنجا تنها بودم در واقع به معنی واقعی کلمه تنهای تنها بودم. در یکی از شب ها به درون شکافی عمیق سقوط کردم و دیگر تسلیم شده بودم. اما فقط تمام فکری که دو سال تمام در سرم بود مرا قادر به ادامه مسیر داد.

بخشی از مصاحبه رینهولد مسنر (اولین فاتح ۱۴ قله مرتفع زمین، اولین فاتح اورست بدون کپسول اکسیژن و اولین فاتح انفرادی اورست) با روزنامه گاردین

 

 

“استفاده از این مطلب فقط با ذکر نام و لینک وبسایت بام ایران مجاز است”

ارنست شَکِلتون؛ پیشگام در عصر اکتشاف جنوبگان

نویسنده: مسعود فرح بخش

حدود یک قرن پیش مردی چهل ساله از سرزمین بریتانیا تصمیم به انجام کاری بسیار بزرگ و عجیب گرفت که تا قبل از او در فکر کسی هم خطور نکرده بود. سِر ارنست شکلتون مردی بود که در عصر اکتشاف قطبی در قطب جنوب برای رسیدن به جنوبگان تلاش کرد اما سرانجام رقابت را به روآل آموندسن نروژی باخت و نتوانست به عنوان اولین گروه به جنوبی ترین نقطه زمین برسد. شکلتون اما تصمیم به انجام یک ماجراجویی بزرگ گرفت، هدف او این بود: عبورکامل از قاره جنوبگان گرفت، کاری بزرگ و غیر قابل تصور در آن زمان، ورود از یک سمت قاره و خروج از سمت دیگر…

شکلتون چندماه در پی تدارک سفر و جذب نیروی انسانی و تامین هزینه های سفر شد. در سال ۱۹۱۴ شکلتون برای جذب نیروهای زبده یک آگهی در روزنامه به چاپ رساند که بعدها به یکی از معروف ترین آگهی های جذب نیروی کار در دنیا تبدیل شد:

یکی از معروف ترین آگهی های استخدام در طول تاریخ

“به مردانی نیاز است برای سفری مخاطره آمیز، مزد ناچیز، سرمای جانسوز، ماه های طولانی در ظلمات مطلق، خطرات دائمی. تردید در بازگشت، افتخار و قدردانی در صورت موفقیت “ارنست شکلتون”

۲۷ نفر خدمه با یک کشتی به اسم endurance یا پایداری بریتانیا را در ۱۹۱۴ درست در زمان اوایل جنگ جهانی اول به سمت جنوبگان ترک کرد. در ژانویه ۱۹۱۵ درست در جایی که کشتی آنها فقط ۱۶۰ کیلومتر تا رسیدن به لبه ی قاره جنوبگان فاصله داشت در توده یخ های شناور گیر می کند. آنها چند روز تلاش می کنند تا کشتی را از توده های یخ رها کنند اما موفق نمی شوند. سرانجام شکلتون تصمیم می گیرد باید ۷ ماه منتظر بمانند تا بهار برسد و با آب شدن یخ ها کشتی آنها نیز رها شود. آنها چند ماه در سرزمین یخ های جنوبی با کارهای ساده و ابتدایی سر می کنند مثل نواختن موسیقی، بازی با سگ ها یا بازی فوتبال بر روی یخ ها و… تا زمان بگذرد. در اواخر اکتبر ۱۹۱۵ فشار لایه های یخ که روی آب شناور بودند باعث می شود که دیواره کشتی در هم بشکند و آب کم کم وارد کشتی پایداری می شود. در ۲۱ نوامبر ۱۹۱۵ کشتی پایداری به طور کامل غرق می شود. قبل از غرق شدن گروه تجهیزات ضروری را از کشتی خارج می کند مانند قایق های نجات و سایر لوازم ضروری. آنها هیچ ارتباطی با دوردست ها نداشتند و تنها یک راه نجات برای آنها باقی مانده بود و آن حمل لوازم ضروری و قایق ها تا رسیدن به آب بود.

اعضای تیم شکلتون در جنوبگان

اعضای تیم شکلتون در جنوبگان

صفحه یخی که کشتی در آن گیر کرده بود در طی این مدت در حال چرخش بود و بعد از چندماه آنها از قاره جنوبگان دورتر شده بودند و به آبهای شمالی نزدیک تر. گروه فقط تجهیزات ضروری مانند کیسه خواب و پتو و مقداری غذا و قایق ها را آماده سفر می کند و بعد از چند هفته حمل این لوازم سرانجام آنها به جایی می رسند که امکان به آب انداختن قایق ها وجود داشت. در آوریل ۱۹۱۶ گروه شکلتون توانستند با سه قایق چوبی ۸ متری خود را به نزدیک ترین خشکی یعنی جزیره اِلِفنت برسانند اما این جزیره خشک و یخ زده کاملا خالی از سکنه بود و در مسیر هیچ ناوگان دریایی قرار نداشت. آنها باید تصمیمی جسورانه می گرفتند. شکلتون به همراه پنج نفر از افراد زبده گروه سوار بر یکی از قایق ها می شوند. برنامه این بود که گروه ۶ نفره به جزیره جورجیای جنوبی یعنی جایی که یک کمپ از شکارچیان نهنگ در آن قرار داشت برسند و سپس برای نجات سایر افراد که در جزیره الفنت بودند به آنها ملحق شوند. گروه ۶ نفره نجات در طی حدود دو هفته ۱۲۰۰ کیلومتر را با یک قایق چوبی بادبانی طی می کنند تا به جزیره جورجیای جنوبی برسند. این یکی از بزرگترین سفرهای دریایی تاریخ بشر بود که با یک قایق چوبی بادبانی انجام شد. طوفان و باد قایق آنها را به جایی از جزیره رساند که خالی از سکنه بود و ایستگاه شکارچیان درست در سمت دیگر جزیره قرار داشت. بنابراین آنها برای نجات باید باز هم تلاش می کردند. شکلتون به همراه دو نفر از خدمه طی ۳۶ ساعت کوهنوردی به وقفه از کوه ها و یخچال های بزرگ و بی نام جورجیای جنوبی عبور می کنند تا به سمت دیگر جزیره برسند و این گروه ۶ نفره نجات پیدا می کند. شکلتون برای نجات سایر اعضای گروهش در طی ۴ ماه سه بار برای رسیدن به جزیره الفنت تلاش می کند اما توده های یخ اجازه نزدیکی به جزیره الفنت را نمی دهد. سرانجام بعد از مکاتبات، دولت شیلی یک کشتی به گروه شکلتون قرض می دهد و چهار ماه بعد از تاریخی که گروه برای رسیدن نجات مقرر کرده بود، تیم شکلتون به جزیره الفنت می رسد و متوجه می شود که تمامی نفرات سالم هستند. نجات گروه شکلتون یکی از بزرگترین، طولانی ترین و عجیب ترین داستان های نجات و بقا در تاریخ است. این سومین تلاش شکلتون برای رسیدن به جنوبگان بود که باز هم مانند دو تلاش قبلی برای رسیدن به جنوبگان ناموفق بود. شکلتون یک بار دیگر در ۱۹۲۲ در ۴۸ سالگی تصمیم به سفر به جنوبگان می گیرد. بعد از رسیدن به جزیره جورجیای جنوبی اما ارنست شکلتون در اثر ایست قلبی فوت می کند و جسدش در خاک یخ زده جزیره در نزدیک ترین نقطه به جنوبگان برای همیشه آرام می گیرد.

منبع: ویکیپدیا، مستند endurance

 

“استفاده از این مطلب فقط با ذکر نام و لینک وبسایت بام ایران مجاز است”

ویژگی یک اکوکمپ

نویسنده: مسعود فرح بخش

با توجه به افزایش علم و آگاهی عمومی در جامعه چند سالی است که بحث های حفاظت از محیط زیست نیز در بین عموم مردم مطرح می شود. با گسترش طبیعت گردی یا اکوتوریسم در بین مردم و لزوم ساخت و تجهیز زیر ساخت های گردشگری عبارت توسعه پایدار نیز به ادبیات گردشگری و محیط زیست وارد شده است. عبارت توسعه پایدار اولین بار در دهه ۸۰ میلادی توسط سازمان جهانی حفاظت از طبیعت (IUCN) مطرح شد؛ توسعه پایدار به عبارت ساده یعنی ایجاد یک تعادل بین توسعه و حفظ محیط زیست.
از این رو چند سال بعد ایده ساخت و ایجاد اکوکمپ ها و اکولوژها به عنوان یکی از راه های رسیدن به توسعه پایدار مطرح شد. اکولوژها اقامت گاه های دائمی کاملا سازگار با محیط زیست هستند که در مناطق طبیعی ایجاد می شوند و اکوکمپ ها نمونه مشابه اکولوژها هستند با این تفاوت که در فصل هایی از سال از منطقه جمع آوری می شوند به عنوان مثال اکوکمپ های کویری باید در فصل تابستان جمع آوری شوند و محیط فرصت بازسازی پیدا کند و اکوکمپ های کوهستانی نیز در فصل زمستان
ایده ایجاد اکوکمپ ها و اکولوژها ایده جدیدی نیست اما نحوه مدیریت و نحوه اجرای این پروژه ها بسیار حائز اهمیت است.
اما یک اکوکمپ چیست و چه ویژگی هایی باید داشته باشد؟
اکوکمپ یک اقامتگاه موقت در مناطق بکر طبیعی است که باید کاملا سازگار با محیط زیست باشد، سازگاری با محیط زیست یک عبارت کیفی و سلیقه ای نیست که هرشخصی با توجه به سلیقه، دانش و آموخته های خود آن را انجام دهد و سپس ادعا کند کاملا سازگار با محیط زیست رفتار کرده است بلکه چهارچوب مشخصی دارد. اکوکمپ ها در دنیا باید تعدادی از استانداردهای بین المللی را دارا باشند برای مثال استاندارد Iso 9000 که یک استاندارد مدیریت کیفیت است، استاندارد Iso 14000 که یک استاندارد مدیریت محیطی است و استاندارد Iso 14001 که یک استاندارد محیط زیستی است. این استانداردها یک چهارچوب فعالیتی مشخص برای یک اکوکمپ ترسیم می کند و عمل به آنها می تواند باعث شود که یک کمپ موقت به یک اکوکمپ سازگار با محیط زیست تبدیل شود. متاسفانه در کشور ما بیشتر گروه ها و ارگان ها زمانی که تصمیم به انجام فعالیت محیط زیستی می گیرند اولین و تنها کاری که انجام می دهند جمع آوری زباله ها است ولی درواقع این اولین، ساده ترین و بدیهی ترین چیزی است که می توان پیاده کرد!
برخی از ویژگی هایی که بر طبق استاندادهای بالا اکوکمپ ها ملزم به رعایت آن هستند عبارتند از:

– طراحی اکوکمپ ها باید به گونه ای باشد که کاملا سازگار با محیط اطراف باشد و کمترین میزان تولید دی اکسید کربن را داشته باشد

– اکوکمپ ها از انرژی های تجدید پذیر استفاده می کنند، انرژی خورشید و انرژی باد از موارد کاملا مناسب برای استفاده هستند، یک اکوکمپ برای تهیه انرژی خود به هیچ وجه از سوخت های نفتی استفاده نمی کند

– اکوکمپ ها به پوشش گیاهی و محیط اطراف آسیبی وارد نمی کنند، عموم اکوکمپ ها دارای مسیرهای گذر مشخص هستند تا کمترین آسیب به خاک و پوشش گیاهی وارد شود

– اکوکمپ ها کاملا منطبق با فضای اطراف هستند و با موادی که همرنگ محیط اطراف هستند برپا می شوند تا کمترین آسیب را به پوشش جانوری اطراف وارد کنند

– اکوکمپ ها بر استفاده از نیروی کار از جوامع محلی تاکید دارند و از این جهت باعث ایجاد اشتغال در جامعه محلی می شوند

– اکوکمپ ها کمترین میزان زباله را باید تولید کنند، ظروف یکبار مصرف در آنها استفاده نمی شود و زباله ها از همان ابتدا تفکیک می شود و سپس وارد چرخه بازیافت می شوند

– اکوکمپ ها از مواد شوینده طبیعی و سازگار با محیط زیست استفاده می کنند، معمولا آب مورد استفاده در اکوکمپ ها بعد از یکبار استفاده مجدد به قصد استفاده های دیگر به چرخه باز می گردد

– اکوکمپ ها از توالت های خشک بهره می برند، فضولات انسانی بعد از هربار دفع توسط خاک اره پوشیده می شوند و مخازن توالت ها بعد از پر شدن از محیط طبیعی خارج می شود و مخازن جدید جایگذاری می شود بنابراین هیچ اکوکمپی فضولات انسانی خود را در طبیعت جا نمی گذارد

و…

بنابراین اگر هر کمپ موقتی این شرایط را دارا بود می تواند نام “اکوکمپ” را یدک بکشد و در غیر این صورت صرفا یک کمپ موقت خواهد بود و نه چیزی بیشتر

عکس بالا: اکوکمپ ماترهورن در سوئیس که سه ماه در سال دایر می شود

 

 

“استفاده از مطلب فوق فقط با ذکر نام و لینک وبسایت بام ایران مجاز است”

 

بزرگ مانند یرزی کوکوچکا

⁠⁣⁣نویسنده: مسعود فرح بخش

چرا مانند یرزی کوکوچکا در تاریخ کوهنوردی دنیا تکرار نشد؟ کوهنورد بزرگ دوران یرزی کوکوچکا با انجام صعود های شاخص در هیمالیا همواره مورد تحسین سایر کوهنوردان است. دومین فاتح همه کوه های هشت هزاری با انجام کارهای خارق العاده و نو در کوه های سر به فلک کشیده از خود میراث گرانبهایی را بر جای گذاشته است. زمستان، مسیرهای نو، کمبود امکانات و تجهیزات، فقر، فضای بسته سیاسی و اجتماعی کشورش لهستان در آن سالها و سایر دشواری های موجود جلودار او نبود. در وصف بزرگی او می توان بسیار سخن گفت اما شاید زمستان ۱۹۸۵ اوج نبوغ و مهارت او را بر همگان آشکار سازد. سی و سه سال قبل در زمستان ۱۹۸۵ او کاری را انجام داد که هیچ کوهنوردی حتی برای رسیدن به این مهم تلاش هم نکرد. یرزی کوکچکا در حد فاصل ۲۱ ژانویه ۱۹۸۵ تا ۱۵ فوریه همان سال یعنی در زمانی کمتر از یک ماه دو کوه داهولاگیری و چوآیو را در زمستان صعود کرد. صعود به دو کوه هشت هزاری در زمستان و کمتر از یک ماه یکی از کارهای دست نیافتنی تاریخ کوهنوردی است. داستان صعود دو کوه هشت هزاری در یک فصل همه اسطوره و حماسه های داستانی را به حقیقت تبدیل کرد و میراثی جاودان از این کوهنورد فقید همه دوران بر جای گذاشت. زمستان ۱۹۸۵ در هیمالیا به ما پاسخ خواهد داد که چرا مانند یرزی کوکوچکا در تاریخ کوهنوردی دنیا تکرار نشد.

عکس اصلی : یرزی کوکوچکا در اولین صعود زمستانی تاریخ کوه داهولاگری در زمستان ۱۹۸۵

“استفاده از مطلب فوق فقط با ذکر نام و لینک وبسایت بام ایران مجاز است”

داستان مجسمه دربند؛ از شایعه تا واقعیت

⁠⁣⁣داستان مجسمه کوهنورد در میدان دربند و ابتدای مسیر کوهنوردی قله توچال چیست؟ شایدبارها متن مربوط به داستان مجسمه دربند را خوانده باشید اما یک بار دیگر از اول موضوع را بررسی می کنیم تا شایعات و واقعیات این موضوع از هم جدا شود. متن زیر نوشته ای است که سالهاست در گروه ها کپی می شود:

“حدودا زمستان ۵۰ سال پیش، هواپیمای حامل یک گروه آمریکایی در کوه های شمال تهران سقوط می کند ، ابتدا یک چترباز آلمانی را برای نجات آمریکایی ها م یفرستند اما او هم چترش به صخره ها گیر میکند و آویزان باقی میماند، در آن زمان یکی از کار آمدترین نیروهای ویژه ، استاد چتر ، کایت و کوهنوردی ارتش گروهبان” امیر شاه قدمی ” برای نجات جان این گروه انتخاب می شود، او قهرمانانه تمامی گروه را نجات میدهد و در آن زمان از طرف کِنِدی ریس جمهور وقت آمریکا مدال شجاعت به او اعطا میگردد و توسط شاه ایران هم از او تقدیر بعمل می آید و به پاس این عملیات شجاعانه مجسمه او ساخته و تا کنون حدود ۵۰ سال است که در میدان دربند تهران نصب گردیده”

⁣در ابتدای متن آمده است زمستان ۵۰ سال پیش هواپیمای یک گروه آمریکایی در کوه های شمال تهران سقوط می کند.

هیچ شواهدی مبنی بر سقوط هواپیما در کوه های شمال تهران در هیچ دوره ای وجود ندارد چرا که اگر چنین بود بقایایی از لاشه آن باید پیدا می شد

اما با مراجعه به اسناد تاریخی متوجه می شویم که در ۳۱ ژانویه ۱۹۶۲ (۱۱ بهمن ۱۳۴۰) در غرب ایران و در کوه های زردکوه بختیاری یک هواپیمای نظامی آمریکایی که از خراسان عازم مسجد سلیمان بود سقوط می کند.

با جستجوی نام گروهبان امیر شاه قدمی متوجه می شویم که او نشان شجاعت را از طرف دولت آمریکا دریافت کرده است. در سایت the hall of valor که تمام اطلاعات مربوط به افرادی که انواع نشان های ملی و نظامی از ایالت متحده را دریافت کرده اند در مورد گروهبان امیر شاه قدمی و این اتفاق چنین نوشته شده است:
“تیمی از نظامیان ایران از جمله گروهبان امیر شاه قدمی با علم به شرایط بسیار سخت کوهستان در ارتفاع ۱۲۵۰۰ فوت(حدود ۳۸۰۰متر) جایی که تا ۴۰ متر برف و هوایی بسیار سرد و خشن وجود داشت برای بازگردندان پیکر قربانیان این حادثه تلاش می کنند و در نهایت موفق به نجات دو نظامی آمریکایی می شوند. آنها با هلیکوپتر به محل حادثه اعزام می شوند و این عملیات طاقت فرسا حدود یک هفته طول می کشد”
با توجه به اینکه این در متن صحبتی از چترباز آلمانی نمی شود اما خود امیر شاه قدمی در مصاحبه عنوان کرد چتر بازی از آلمان برای کمک آمد و چترش در صخره ای گیر کرد. اینکه چگونه یک نظامی آلمانی برای نجات نظامیان آمریکایی انتخاب می شود جای سوال دارد و صحت این گفته چندان مشخص نیست.
طبق شنیده ها از نزدیکان سایر افراد حاضر در آن عملیات، نظامیان سقوط کرده که تعدادشان ۸ نفر بود جز چتربازان ارتش آمریکا بوده اند و در هنگام سقوط یکی از آنها با چتر به بیرون می پرد و چترش در صخره ای گیر می کند تا تیم نظامیان ایرانی از راه برسند و او را نجات دهند

به پاسداشت خدمات امیر شاه قدمی و برای نزدیکی هر چه بیشتر ارتش دو کشور نشان شجاعت از طرف ارتش آمریکا حدود یک سال و نیم بعد در تیر ماه ۱۳۴۲ به او اعطا می شود.

مجسمه کوهنورد سربند در توچال

در متن مربوط به مجسمه کوهنورد می خوانیم که به دلیل موفقیت در این عملیات امداد، مجسمه امیر شاه قدمی در میدان سربند تهران نصب شد در صورتیکه طبق تاریخچه نوشته شده در پای مجسمه، این اثر در سال ۱۳۳۷ و سه سال قبل از ماجرای سقوط هواپیما در زردکوه نصب شد. برای ساخت این مجسمه، امیر شاه قدمی فقط به عنوان الگو از طرف ارتش انتخاب شد و هشت ماه هر روز ساعت ها ژست می گرفت تا مجسمه ساخته شود. جنس اولیه مجسمه از گچ بود و در سال اول نصب قسمت هایی از آن از بین رفت، سپس در سال ۱۳۴۱ مجدد از روی مجسمه قبلی یک نمونه سیمانی با روکش مسی رنگ از طرح قبلی ساخته و در محل فعلی مجسمه نصب شد.

امیر شاه‌قدمی (معروف به شاه‌بابا) در سال ۱۳۰۹ در قوچان متولد شد. او سال‌ها مربی کوهنوردی، چتربازی و اسکی بود. شاه‌قدمی در ۱۷ سالگی وارد ارتش شد. او با درجه سرجوخه وارد ارتش شد و با درجه استواریکم بازنشست شد. امیر شاه قدمی در سال۱۳۹۱ به علت کهولت سن از دنیا رفت.

 

“استفاده از مطلب فوق فقط با ذکر نام و لینک وبسایت بام ایران مجاز است”