آموزش کوهنوردی

حال دماوند خوش نیست …

نویسنده: مسعود فرح بخش

۱۳ تیر ماه هر سال روز ملی دماوند است. کوه دماوند بدون شک اصلی ترین نماد طبیعی این کهن سرزمین است.
دماوند ما به حدی زیبا و خاص است که شاید خود ما از آن بی خبر باشیم. از گذشته دور تا به امروز دماوند کوه نقش مهمی در ادبیات این مرز و بوم داشته و شاهد و ناظر اتفاقات مهمی در خود بوده است. اما این روزها به لطف ما کوهنوردان و به لطف کم کاری تمامی سازمان های مربوط این “دیو سپید پای در بند” حال و روز خوشی ندارد .
ما کوهنوردان دانسته و نادانسته در حال نابودی دماوند هستیم بی آنکه بدانیم دماوند به عنوان اصلی ترین نماد طبیعی این مرز و بوم میراث گذشتگان نیست بلکه امانتی است نزد ما برای آیندگان و باید بدانیم بعد ها تاریخ از ما بعنوان نابودگران نماد سرزمین آریایی یاد خواهد کرد.

کوه فوجی یاما در ژاپن یکی از معدود کوه های مخروطی شبیه دماوند است . کوه فوجی با اینکه حدود ۲۰۰۰ متر کوتاه تر از دماوند است اما با مدیریت درست ژاپنی ها (قشر کوهنوردی و دولت مردانش) هر ساله پذیرای میلیون ها گردشگر از سراسر جهان است که فقط به قصد صعود و یا دیدن و عکاسی از کوه فوجی وارد آن کشور می شوند اما تعداد توریست های خارجی برای دیدن دماوند چقدر است؟

هر یک از ما کوهنوردان وظایف ساده ای داریم که اگر آنرا رعایت می کردیم شاید حال و روز دماوند کمی بهتر می بود .
هر کوهنوردی وظیفه دارد که فقط از مسیر پاکوب استفاده کند چرا که در مسیر پاکوب به دلیل جابجایی مداوم خاک و کوبیده شدن توسط کوهنوردان گیاهی در آن قابل رشد نیست بنابراین کوهنوردان هرگز نبایست از مسیری غیر معمول صعود کنند و پاکوب جدیدی را از خود به جای بگذارند.
از چیدن و لگد کردن گیاهان در مسیر باید جدا خود داری شود چرا که حذف هر گیاه می تواند صدمات جبران ناپذیری به اکوسیستم منطقه وارد کند ، بعضا این صدمات در طول دراز مدت قابل مشاهده هستند. برای مثال حذف یک گیاهی مانند “اسپرس کوهی” که شبیه گون است می تواند باعث جابه جایی و از بین رفتن گونه های بسیاری از پروانه ها شود و این پروانه ها خود می توانند سبب بذر افشانی و بارور سازی محیط شوند. اگر این چرخه طبیعی جایی مختل شود بعد از چند سال متوجه کاهش پوشش گیاهی منطقه می شویم  و این اتفاقی است که امروز در دماوند افتاده اما باید با اطلاع رسانی جلوی این کار را گرفت.
بر اساس مصوبه کارگروه محیط زیست فدراسیون کوهنوردی نصب هر گرونه بنر و نوشته در محیط های کوهستانی به ویژه در بارگاه سوم و قله دماوند ممنوع است. بسیار دیده ایم بنرهایی که توسط گروه های نادان در بارگاه سوم و در قله رها سازی می شود. ما کوهنوردان موظف هستیم تمامی بنرها و پارچه نوشته های خود را به پائین حمل کنیم. گروه هایی که بنرهای خود را در بارگاه و قله جا می گذارند نه تنها کاری خلاف عرف و فرهنگ کوهنوردی و محیط زیست انجام می دهند بلکه کارشان خلاف قانون است پس در صورت مشاهده بایستی تمامی این گروه ها و تیم ها از طریق رسانه های مجازی و سایر رسانه ها به دیگران معرفی شوند.
حتی المقدور کوهنوردان می بایست کمترین استفاده را از مسیرهای شن اسکی داشته باشند . در مسیر های شن اسکی ، خاک به دلیل جا بجایی هرگز فرصت احیا پیدا نمی کند و این کار باعث مردن و نابودی خاک آن منطقه می شود.
یکی دیگر از کارهایی که منجر به نابودی دماوند شده است به جا گذاشتن حجم وسیعی از فضولات انسانی در منطقه به ویژه اطراف بارگاه سوم است. در پارک های ملی آمریکا در بدو ورود کیسه های مخصوصی به گردشگران داده می شود که بایستی تمامی فضولات انسانی خود را از طریق آنها از پارک خارج کنند و در صورت رعایت نکردن این موضوع جریمه هایی گریبان گردشگران را خواهد گرفت.
فضولات انسانی در طبیعت بین ۲۰ تا ۳۰ روز زمان می برد تا جذب خاک شود و به دلیل وجود نیترات اگر وارد آب های زیر زمینی شوند باعث بروز آلودگی هایی می شوند. شاید وقتی صحبت از فقط چند ده انسان باشد این فضولات نقشی در آلودگی منابع آب زیر زمینی نداشته باشند اما زمانیکه صحبت از چند هزار کوهنورد است که در طول یک فصل وارد منطقه می شوند ، قضیه شکل بسیار جدی و بحرانی به خود می گیرد. این را اضافه کنید که بسیاری در این بین فضولات خود را بر روی سنگ رها می کنند و نه تنها مدت زمان بیشتری برای تجزیه لازم است بلکه آلودگی های محیطی را نیز سبب می شوند.
نکته بعدی رها سازی حجم انبوه زباله در مسیر به خصوص در پناهگاه ها و جان پناه های مسیر و به طور خاص در بارگاه سوم دماوند است. بزرگ ترین خیانتی که ما کوهنوردان در حق دماوند کردیم رهاسازی زباله های خود به دلیل خستگی ، ناتوانی و یا نا آگاهی درمحیط دماوند بود و هست.
هر کوهنوردی “وظیفه” دارد زباله خود را حتی بیش از آن چیزی که تولید کرده به پائین منتقل کند. هیچ نهادی مسئول پائین آوردن زباله های دماوند نیست و هر سال اگر مشاهده می کنیم زباله ها به پائین دست منتقل می شوند ، در واقع این حاصل بی مسئولیتی ما کوهنوردان است که دیگران را به زحمت می اندازد.

انتقال زباله ها به پائین دست خود نیز داستانی دارد . در واقع به دلیل عدم نظارت درست در سیستم دفع پسماند شهری حتی بسیاری از زباله هایی که ما با خود به پائین دست حمل می کنیم(به ویژه در مناطق شمال کشور) توسط نهادهای مربوط در آن شهر یا روستا جمع می شوند و اکثرا در جنگل ها و دشت های شمال کشور رها سازی می شوند . بنابراین کوهنوردانی که از شهرهای بزرگ زباله های خود را به پائین حمل می کنند وظیفه دیگری دارند که به مانند انتقال زباله از ارتفاع به پائین بسیار مهم است و  آن اینکه زباله ی خود را می بایستی تا شهر محل سکونت حمل کنند و در آنجا رهاسازی کنند.

اما در آخر ، حال که هیچ نهادی وظیفه ورود و خروج کوهنوردان به منطقه را به عهده نمی گیرد ، ما کوهنوردان خود وظیفه داریم که ورود و خروج به منطقه را مدیریت کنیم و حتی المقدور در روزهای شلوغ سال وارد منطقه نشویم. باید این واقعیت را قبول کنیم که کوه بزرگی مانند دماوند ظرفیت محدودی برای پذیرایی از کوهنوردان در طول یک دوره ای خاص دارد بنابراین با مدیریت زمان ورودمان به منطقه از شلوغی و ازدحام بیش از حد  و در نتیجه تبعات حاصل از این ازدحام که تاحدی اجتناب ناپذیر است در دماوند جلوگیری کرده ایم.

به امید روزی که همه ما در مقابل این امانت بزرگی که نزد ما برای آیندگان است مسئولیت پذیر باشیم و صرفا صعود خود به دماوند را افتخار ندانیم ، بلکه حفظ این امانت و بهبود شرایط حاکم بر پیکره ی زخمی  دماوند را نیز افتخار بدانیم و از آن یاد کنیم.

دماوند

کوه دماوند نماد طبیعی سرزمین ایران ؛ عکس از مسعود فرح بخش

 

و در انتها قصیده “دماوندیه ” از ملک الشعرای بهار که خواندنش خالی از لطف نیست

 

ای دیو سپید پای در بند! — ای گنبد گیتی! ای دماوند!

از سیم به سر یکی کله خود — ز آهن به میان یکی کمر بند

تا چشم بشر نبیندت روی — بنهفته به ابر، چهر دلبند

تا وارهی از دم ستوران — وین مردم نحس دیومانند

با شیر سپهر بسته پیمان — با اختر سعد کرده پیوند

چون گشت زمین ز جور گردون — سرد و سیه و خموش و آوند

بنواخت ز خشم بر فلک مشت — آن مشت تویی، تو ای دماوند!

تو مشت درشت روزگاری — از گردش قرنها پس افکند

ای مشت زمین! بر آسمان شو — بر ری بنواز ضربتی چند

نی نی، تو نه مشت روزگاری — ای کوه! نیم ز گفته خرسند

تو قلب فسردهٔ زمینی — از درد ورم نموده یک چند

شو منفجر ای دل زمانه ! — وآن آتش خود نهفته مپسند

خامش منشین، سخن همی گوی — افسرده مباش، خوش همی خند

ای مادر سر سپید! بشنو — این پند سیاه بخت فرزند

بگرای چو اژدهای گرزه — بخروش چو شرزه شیر ارغند

ترکیبی ساز بی‌مماثل —معجونی ساز بی‌همانند

از آتش آه خلق مظلوم — وز شعلهٔ کیفر خداوند

ابری بفرست بر سر ری — بارانش ز هول و بیم و آفند

بشکن در دوزخ و برون ریز — بادافره کفر کافری چند

ز آن گونه که بر مدینهٔ عاد — صرصر شرر عدم پراکند

بفکن ز پی این اساس تزویر — بگسل ز هم این نژاد و پیوند

برکن ز بن این بنا، که باید — از ریشه بنای ظلم برکند

زین بی‌خردان سفله بستان — داد دل مردم خردمند

 

استفاده از مطلب فوق فقط با ذکر نام وبسایت “بام ایران ، ۵۶۱۰ متر” مجاز است
آموزش کوهنوردی

حفظ حریم شخصی در کوهنوردی و طبیعت گردی

نویسنده: علی بیات

معمولا تصور می کنیم سلامت و ایمنی کوهنوردان و در ورزش کوهنوردی در گرو بحث آموزش و فراگیری کمک های اولیه است ولی رفتارهای اجتماعی ما هم می تواند تضمین کننده سلامت و ایمنی ما در بعد اجتماعی ورزشی ما باشد.
متن ذیل نکته های ظریفی است از دیدگاه یک کوهنورد. متنی که به نکات دقیقی اشاره کرده است که جالب و مورد توجه است. توجه شما را به متن مذکور جلب می نماییم:

تعرض و تجاوز به حریم های خصوصی تبعاتی به دنبال دارد که گاهی از آن غافل میشویم، این در حالی است که زیاده خواهی های ما روز به روز در حال فزون و حریم های خصوصی در حال گسترش است.

از زن و شوهر و فرزندان که شبکه های اجتماعی و گوشی خود را حریم خصوصی پنداشته و دیگران را از ورود بدان منع میکنند تا نشستن خانواده ای در پارک که شعاع ۵۰ متری خود را حریم خصوصی میدانند و ورود خانواده ای دیگر را تعدی به حریم خود تلقی میکنند.

در کوهنوردی هم وجود چنین قاعده و قانون نانوشته ای مستثنی نیست و باید به حریم های خصوصی احترام قائل شد که احترام بدان، احترام به خود و شخصیتمان است.

از چادر زدن در منطقه ای فراخ در همسایگی چادری دیگر، تا صعود از دیواره و انتخاب مسیری جهت صعود، هر یک حریمی دارد که ما ملزم به رعایت آن هستیم.

در امر گردشگری هم از این قاعده مستثنی نیستیم و باید بدانیم که هر منطقه گردشگری و ساکنانش برای خود حریمی دارد و حرمتی، که شکستن آن، نوعی بی احترامی به خود تلقی شده، که دامنه این بی احترامی در نهایت به خود ما و گردشگرانی ختم خواهد شد که بعد از ما بدانجا وارد خواهد شد.

نمونه بارز این نوع برخورد قهر امیز را شاید بتوان در روستای” مارین” شهر گچساران سراغ گرفت که به هر دلیلی دل خوشی از گردشگران ندارند و در ورودی روستا موانعی جهت عدم ورود گردشگران نصب کرده اند.

اما هدف از این نوشتار پرداختن به همین موضوع در حیطه کوهنوردی است، آنچنانکه باید گفت به طور مثال در عرصه ورزش کوهنوردی میتوان به روستای دره مرادبیگ همدان اشاره کرد که مبدا بسیاری از علاقمندان جهت صعود به قله یخچال است.
این روستا در جنوب همدان واقع شده و در روزهای جمعه میزبان کوهنوردان فراوانی است که با خود صدها خودرو همراه دارند به نحوی یکی از معضلات کوهنوردان و مردم بومی، پارک و پارکینگ خودرو هست.

اینکه ساعت ۴ صبح کنار پنجره منزل مسکونی اهالی روستا، خودرو خود را پارک و با سروصدا کوله خود را برداری و باعث بیداری اهالی گردی جز مزاحمت نام دیگری را نمیتوانی بر آن بگذاری که خود نوعی وندالیسم و مردم آزاری است، بخصوص اینکه همین میزبانان هم در روز تعطیل” میزبان مهمانان خانواده” و فرزندانی هستند که جایی برای پارک ندارند.

اینکه اهل منزل صبح شاهد پارک خودرو شما در مقابل درب خروجی پارکینگ منزل خود باشد و تا بازگشت شما چشم انتظار باشد امر نکوهیده ای است که علی القاعده نمیتوان از رضایت ساکنین روستا در چنین مواردی سراغ گرفت.

لذا نتیجه چنین رفتارهایی، آنی میشود که در اخبار منتشر شده که عده ای به خودروهایی که در روستا و کوچه باغ های روستا، پارک شده بود آسیب رسانده اند که این کار مورد اعتراض بسیاری واقع شده است.

ضمن رد این اقدام نابخردانه، باید دلیل این اتفاق نامیمون را در درون خود و رفتارمان کنترل کنیم چرا که گاهی با رفتار خود، چاره ای جز اقدام قهری برای میزبان قایل نیستیم.

امیدواریم که این نوع اقدامات غلط از سوی دو طرف اصلاح و شاهد دوستی و رفاقت بین میزبان و مهمان باشیم تا لذت گروهی باعث عذاب گروهی دیگر نشود.

برگرفته از انجمن پزشکی کوهستان ایران

 

آموزش کوهنوردی

آشنایی با اعداد روی کیسه خواب

نویسنده: مسعود فرح بخش

همه ما اعداد و دماهای مختلفی که روی کیسه خواب ها نوشته شده را دیده ایم. اما این دما ها به چه معنا هستند و چطور محاسبه می شوند؟ برای خرید کیسه خواب کدام دما را باید در نظر گرفت؟ در نوشته زیر پاسخ همه سوال ها را پیدا می کنید.

کیسه خواب های موجود در بازار از دو نوع جنس پر و الیاف تشکیل شده اند که هر یک مزایا و معایب مخصوص به خود را دارد. دمایی که روی کیسه خواب نوشته می شود به جنس کیسه خواب بستگی ندارد اما همواره برای دماهای پایین تر به دلیل حجم و وزن کمتر از کیسه خواب پر استفاده می شود.

کیسه خواب پر دارای وزن کمتر ، حجم کمتر ، نیاز به مراقبت بیشتر ، حساسیت بیشتر به رطوبت ، خشک شدن دیرتر و قیمت بالاتر می باشد.

کیسه خواب الیاف دارای وزن بیشتر ، حجم بیشتر ، نیاز به مراقبت کمتر ، حساسیت کمتر به رطوبت ، خشک شدن زودتر و قیمت پایین تر می باشد.

اما همه کیسه خواب ها مخصوص استفاده دردمایی خاص و در فصلی خاص هستند. هیچ کیسه خوابی وجود ندارد که در همه فصول و در همه مکان ها پاسخگوی نیاز باشد. اما بطور کلی بر اساس فصل استفاده کیسه خواب ها به دو نوع زمستانی و سه فصل(بهار،تابستان،پاییز) تقسیم می شوند.

معمولا برای کیسه خواب های زمستانی چون دمای هوا سرد تر از سایر فصول است برای اینکه کیسه خواب حجم و وزن کمتری داشته باشد و همینطور حمل و نقل و راحت تر باشد از کیسه خواب های جنس پر استفاده می شود.

اما چطور کیسه خواب را انتخاب کنیم؟

مهم ترین فاکتور در تهیه کیسه خواب دمای محیطی است که باید با کیسه خواب درون آن بخوابیم بعد از اینکه با دمای محیط به صورت تقریبی آشنا شدیم باید به اعدا مندرج بر روی کیسه خواب مراجعه کنیم و کیسه خواب مناسب را انتخاب کنیم.

اما استاندارد هایی برای محاسبه دما های کیسه خواب وجود دارد. یکی از این استاندارد ها EN 13537 می باشد. تمامی کیسه خواب هایی که در اروپا به فروش می رسند ملزم به رعایت این استاندارد هستند. این استاندارد در دما های واقعی توسط مانکن محیط کوهستان را شبیه سازی می کند و دماهای روی کیسه خواب را تعریف می کند. بر طبق این استاندارد ۴ دما روی همه کیسه خواب ها باید ذکر شود که هر یک مفهوم خاص خود را دارد.

Upper Limit حد بالا : دمایی که در آن یک مرد استاندارد می تواند بدون تعرق بیش از حد به راحتی بخوابد. دست ها بیرون از کیسه خواب و زیپ کیسه خواب باید باز باشد.(این دما ممکن است روی برخی کیسه خواب ها ذکر نشود)

comfort دمای راحتی : دمایی که در آن یک زن استاندارد می تواند خواب آسوده را تجربه کند.

Lower Limit یا comfort Limit حد پایین یا حد دمای راحتی: دمایی که در آن یک مرد استاندارد می تواند به مدت ۸ ساعت بخوابد

Extreme دمای نهایی : نهایت دمایی که در آن یک زن استاندارد می تواند به مدت ۶ ساعت بماند (خوابیدن مطرح نیست) بدون اینکه دمای عمومی بدنش افت کند و یا دچار هیپوترمی و مرگ شود(در این دما سرمازدگی اعضای بدن محتمل است)

بر طبق این استاندارد منظور از مرد استاندارد ؛ مردی ۲۵ ساله با قد ۱۷۳ سانت و وزن ۷۳ کیلو می باشد و مظور از زن استاندارد زنی ۲۵ ساله با قد ۱۶۰ سانت و وزن ۶۰ کیلو می باشد.

برای خواب راحت در کیسه خواب برخی فاکتور دیگر مانند لباسی که داخل کیسه خواب پوشیده می شود ، زیر انداز ، جنس چادر و … نیز اهمیت دارند

photo_2016-02-18_21-50-38

اعداد نوشته شده روی یک نمونه کیسه خواب استاندارد بر اساس استاندارد EN13537

اطلاعات بیشتر در:

https://en.wikipedia.org/wiki/Sleeping_bag

 

استفاده از مطلب فوق فقط با ذکر نام وبسایت “بام ایران ، ۵۶۱۰ متر” مجاز است
آموزش کوهنوردی

قوانین ساده کوهنوردی

استفاده از کوهستان و طبیعت زیبایش و لذت بردن از آن نیاز به رعایت اصول و مقرراتی دارد که رعایت هر یک از آنها در تندرستی و سلامتی کوهنورد بسیار موثر است:

۱- هرگز تنها به کوه نروید.
۲- از مسیرهای عمومی و علامت گذاری شده حرکت نمایید.
۳- به خانواده، دوستان، قرارگاهها، و پناهگاهها مسیر کوه پیمایی خود را اطلاع دهید و پس از بازگشت نیز به تمامی کسانی که اطلاع داده اید خبر بازگشت خود را اعلام نمایید.
۴- صعود خود را صبح زود آغاز کنید. همیشه طوری برنامه ریزی کنید که وقت اضافی برای استراحت، بازگشت و حوادث پیش بینی نشده داشته باشید.
۵- وضعیت هوا را به طور دائم در نظر داشته باشید.
۶- برنامه و زمان بندی دقیقی برای کوه پیمایی تنظیم نمایید.
۷- همیشه یک سوت و یک چراغ قوه به همراه داشته باشید.
۸- قبل از آغاز برنامه اطمینان حاصل نمایید که کلیه امکانات لازم برای کوه پیمایی را بهمراه دارید.
۹- هرگز از ساک و کیف به جای کوله پشتی استفاده نکنید.
۱۰- قدم ها را با مکث بردارید و در شیبهای تند روی هر پا اندکی استراحت نمایید.
۱۱- کفش و لباس مناسب فصل را بپوشید و همیشه لباس اضافی نیز به همراه داشته باشید.
۱۲- اگر برنامه شب مانی دارید قبل از تاریک شدن هوا اقدام به برپایی چادر و کمپ نمایید.
۱۳- همیشه یک کیف کمکهای اولیه همراه خود داشته باشید.
۱۴- یک کیسه کوچک زباله در کوله پشتی خود داشته باشید و فراموش نکنید که کوه همیشه باید تمیز باشد تا قابل استفاده مجدد برای شما و دیگران باشد.
۱۵- طول و سختی مسیر صعود براساس توانایی ضعیف ترین فرد گروه انتخاب شود.
۱۶- افراد گروه در یک برنامه کوه پیمایی باید از آمادگی جسمانی و روانی مناسب برخوردار باشند.
۱۷- افراد گروه نباید اختلاف سنی زیادی با هم داشته باشند و تا اندازه ای یکدل و هم سلیقه و هم اخلاق باشند.
۱۸- هر گروه حداقل باید یک مربی درجه (۳) کوه پیمایی به همراه خود داشته باشد.
۱۹- در مسیرهای برفی، از سرخوردن بدون کنترل خودداری نمایید.
۲۰- اگر مشکلی پیش آمد و یک نفر مصدوم در گروه به همراه دارید قبل از اتلاف وقت به طرف پایین حرکت نمایید.
۲۱- کروکی ، نقشه و قطب نما یا G.P.S همراه داشته باشید.
۲۲- اندازه قدمها و گامها به اندازه عرض شانه ها برداشته شود.
۲۳- با یک قدم دم و با قدم دیگر بازدم را انجام دهید و تنفس را از راه بینی انجام دهید و در شیبهای تند با هر قدم یک دم و یک بازدم انجام دهید.
۲۴- هیچ وقت بدون اجازه سرپرست از تیم جدا نشوید.
۲۵- در سربالایی ها و شیبهای تند به صورت زیگزاک حرکت نمایید تا شیب مسیر شکسته شود.
۲۶- در سربالایی و سرازیریها با تمام کف پا راه بروید.
۲۷- از حرکت با بغل پاها در سرازیری ها خودداری کنید.
۲۸- در صعود، همیشه سنگینی خود را به جلو و در فرود سنگینی خود را به عقب متمایل نمایید.
۲۹- قبل از حرکت ابتداء تمرینات ورزشی و حرکات کششی را حتماً انجام دهید.
۳۰- در ابتدا حرکت هر نیم ساعت ۵ دقیقه استراحت و سپس زمان حرکت زیادتر و زمان استراحت کمتر می گردد (به ازای هر یک ساعت حرکت ۵ دقیقه استراحت نمایید)
۳۱- در هنگام استراحت و حرکت، خوردن آب و تنقلات و شیرینی جات را فراموش نکنید.
۳۲- بعد از توقف ، کوله پشتی و پشت خود را به طرف آفتاب قرار دهید و بلافاصله لباس گرمکن و بادگیر خود را بپوشید.
۳۳- در هنگام حرکت از پوشیدن لباس اضافی خودداری نمایید و هنگام توقف آنها را بپوشید.
۳۴- پاها را روی زمین نکشید بلکه اندکی از زمین بلند کنید و دستها را آزاد نگهدارید.
۳۵- هر ۱۲۵ قدم حدود ۱۰۰ متر می باشد و مسافت پیموده شده را می توان به این صورت محاسبه نمایید.
۳۶_در صخره نوردی همیشه ۳ نقطه از بدن باید درگیر سنگ باشد.
۳۷- آهسته و منظم حرکت کنید.
۳۸- برای شروع کوه پیمایی سعی کنید تابستان و اوایل پاییز را انتخاب کنید.
۳۹- از ریزش و جا به جا کردن سنگ خودداری نمایید.
۴۰- اگر گُم شدید در فرود آمدن از کوه عجله نکنید، با مشورت بهترین راه را پیدا کنید.
۴۱- مسیر صعود را با سنگ چین علامت گذاری نمایید تا در زمان برگشت دچار اشتباه و گُم کردن راه نشوید.
۴۲- زمان فرود اغلب دو سوم زمان صعود می باشد، با این محاسبه زمان و توان خود را تقسیم بندی نمایید.

برداشت از :

موسسه علمی پزشکی کوهستان